„…Kmicic zamilkł, ale ostatnie słowa księcia nie rozproszyły ciemności, jakie obsiadły jego umysł, i próżno pytał sam siebie, co może grozić w tej chwili potężnemu Radziwiłłowi? Wszakże stał na czele większych sił niż kiedykolwiek. W samych Kiejdanach i w okolicy stało tyle wojska, że gdyby był książę miał podobną potęgę, zanim pod Szkłów ruszył, los całej wojny wypadłby niezawodnie inaczej…” Wiem, skażona Sienkiewiczem jestem paskudnie… I wybornie się z tym czuję!
Kiejdany kojarzą mi się nade wszystko i głównie z sienkiewiczowskim „Potopem”. Zawsze gdy tu jestem przed oczyma stają mi sceny z Kmicicem i ze zdradzieckim Radziwiłłem w roli głównej. A że sympatię do Kmicica mam wielką (nie wiedzieć czemu Kmicic, Bohun a nawet trochę Azja Tuhajbejowicz fascynują mnie od lat) stąd zawsze gdy w Kiejdanach przyjdzie mi stanąć – i słowotok mi się zmienia na ciut staropolski, i rogata sarmacka dusza żwawiej o sobie przypomina… Skażona Sienkiewiczem jestem paskudnie. 
A co w realu w Kiejdanach słuchać? O Kiejdany dbał ród Kiszków a potem Radziwiłłów a jeszcze potem Czapscy. Nade wszystko centrum kalwinizmu rzeczypospolitej tu było. Zbór kalwiński (XVII w.) do dziś zresztą można zobaczyć. Przy okazji zwiedzania tej monumentalnej świątyni nie sposób nie odwiedzić krypty Radziwiłłów. Wiem, wiem… Ale jednak jeden z najznamienitszych rodów Najjaśniejszej to był. Oprócz zboru kalwińskiego jest tu też zbór luterański, kościół katolicki, klasztor karmelitów, cerkiew prawosławna, synagoga – taki komplet, jak w całej Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
PS
Kiejdany to także centrum uprawy ogórków. Jako pierwsi uprawy te zaczęli lokalni Żydzi, handlując ogórkami nie tylko w całej Litwie ale i docierając ze swymi ziemiopłodami do obecnej Łotwy.
Chociaż ciemny chleb i jagnięce kibiny – to jest dooobre. To mogę z przyjemnością przyjąć do organizmu. 
