Pomiędzy niebem a ziemią. Kamienne kolumny, stalagmity, filary… po prostu Meteory. Z dołu – niezdobyte i gwarantujące odizolowanie od tego co doczesne; z góry dające inną perspektywę spojrzenia i bliskość chmur. Od wieków kusiły mnichów i pustelników pięknem, ciszą, trwaniem w zawieszeniu pomiędzy tym co teraz a tym co niebawem.
Mnisi w greckich Meteorach pojawiali się od XI wieku ale pierwsze klasztory to dopiero wiek XIV. Monastyry budowano na szczytach. Trudno do nich było się dostać (wydostać też…). Dłuższy czas do wielu z nich prowadziła tylko jedna droga – swoista winda. A by być precyzyjnym, coś w rodzaju kosza lub siatki, wciągane za pomocą liny do góry. Obecnie do monastyrów można wejść po schodach (do większości też dojechać) ale i ta wspinaczka, po dość komfortowych skądinąd schodach jest nie małym wyzwaniem. Luksus schodów pojawił się, co warto zaznaczyć dopiero w latach 20-tych XX wieku! Wcześniej nawet i biskupa w koszyku wciągano na górę. Przy czym cały proceder wzbudzał pobożność, bowiem zarówno wciągający jak i wciągani żarliwie modlili się by lina nie pękła…
W godzinach szczytu, funkcjonowały tutaj 24 monastyry. Dzisiaj mnisi lub mniszki zamieszkują w sześciu. Największy i jeden z najstarszych to Wielki Meteor. Według tradycji wzniesiony został przez św. Atanazego. Wewnątrz – wszystko co potrzebne za życia i po śmierci. Kościół, kaplica czaszek, cele mieszkalne, kuchnia i spiżarnie, tłocznia oliwy, winiarnia, biblioteka i lektorium (z manuskryptami nawet z IX wieku), tarasowe ogrody. Kolejne – nieco mniejsze skrywają analogiczne pomieszczenia i równie cudowne skarby.
Generalnie piękne tu zakamarki, imponująca architektura, ciekawe zabytki ale najlepsze w meteorach jest to, że można tu chwycić zupełnie inną perspektywę…
Tak w okolicach XIV wieku kwitło tu życie intelektualne i artystyczne! Tak było do połowy XV wieku bodaj, gdy Mistra została poddana Mehmedowi II. Na krótko Wenecja przejęła wpływy ale w sumie to już pochylnia była. A i XX wiek łaskawy dla miasta nie był.
Podobno po odsłonięciu dzieła, tuż przed rzeźbą uderzył piorun… Uznano to za znak akceptacji Zeusa… A może po prostu nie trafił?… Niezależnie od interpretacji – za jeden z cudów świata rzeźbę uznano. Sama Olimpia była w starożytności miejscem kultu Zeusa. To całe 4- hektarowe sanktuarium, ze świętym gajem i kompleksem zabudować świątynnych. Ale samo miejsce znane stało się (także albo też) z powodu organizowanych tu od antyku igrzysk olimpijskich. Obecnie na terenie obiektu rozpalany jest od promienie słonecznych ogień olimpijskich. Przy czym jest to tradycja, która metryczkę ma bardzo krótką, bowiem ceremonia pierwszy raz zorganizowana została w 1936 roku. Wróćmy do sanktuarium… Trzęsienia ziemi, powodzie i pożary spustoszyły to miejsce paskudnie. Zapewne dlatego pozostałości Olimpii odkryto dopiero w XVIII wieku. Obecnie można spacerować po kompleksie świątynnym, choć architektonicznie niewiele tu zostało… Tylko wprawne oko architekta lub starożytnika dostrzeże dawny przepych i potęgę miejsca. Ale jeśli przyjedzie się wieczorową porą, tak tuż przed zamknięciem. Gdy chylące się ku zachodowi słońce kładzie się długimi cieniami u stóp drzew i sterczących osamotnionych kolumn… Wtedy… Jest pięknie…
. Osios Lukas to monastyr prawosławny z X wieku założony przez bł. Łukasza ze Stiri – stąd też nazwa. W założonym przez siebie monastyrze znalazł on zresztą miejsce wiecznego spoczynku. Z czasem miejsce pochówku uznano za cudami słynące. Podobno z doczesnych szczątków bł. Łukasza unosiła się przyjemna woń i działy się cuda uzdrowień. Monastyr urokliwy, z mnóstwem zakamarków, aż kuszących by oddać się kontemplacji. W kompleksie są dwie świątynie. Katholikon datowany jest na 1011 rok. Powstał ok. 50 lat później niż sam monastyr. To kamienno – ceglana cerkiew na planie ośmiobocznym. Generalnie zdobiony jest mozaikami, jednak po trzęsieniu ziemi w XVII wieki, te które uległy zniszczeni zastąpiono freskami. Ale i te zachowane mozaiki robią robotę. Cudownie migocą milionem złotych skier. Niemal ożywiają sceny biblijne, które autor „odmalował” na sklepieniu. To moim zdaniem jedne z piękniejszych z tego okresu i z tego kręgu kulturowego. Druga cerkiew dedykowana Theotokos jest najstarszym budynkiem monastyru. To chyba jedyna z tego okresu zachowana świątynia w Grecji kontynentalnej. Pomimo, że jest to zabytek z listy UNESCO, jest tu możliwie cicho i pusto. I to piękno tego miejsca… cykady, blask mozaik, woń kadzideł… cudnie…
. Błękit morza i okolic (jeśli się znajdzie coś mniej turystycznego) poraża pięknem. Wieczorami pejzaż przybiera całą paletę odcieni od żółcieni przez oranże do głębokich czerwieni i burgundów… Wtedy chyba plaża jest najpiękniejsza. Niemal pusto, zachodzące słońce maluje morze, kamienie i drzewa… i wystarczy tylko kieliszek wina, może kawałek dobrego greckiego sera… i można snuć rozmowy czekając, aż czerwienie zachodzącego słońca zastąpi poświata bladego księżyca…
