Piękny jodłowy las…. I stąd nazwa – Agłona. Właściwie – szczere pola, zupełnie niczego sobie jeziora Egles i Cirišs, piękny las i tyle… No nie… Jest jeszcze w tym rzeczonym szczerym polu kompleks klasztorny, bielą odbijający się od szaro-zielonego pejzażu. Dominikanie „biali” tam osiedli to i zabudowania bielą śnieżna odcinają się na horyzoncie. Skąd znany – ano w XVIII wieku powstał tam kościół dla opieki nad wizerunkiem – Maryi na desce… Królowa Inflant! Matka Boża z kwiatem… (Maria trzyma gałązkę róży z trzema kwiatami – symbol tego, że była dziewicą przed – w trakcie ciąży – i po urodzeniu Jezusa) Sam wizerunek znany był szeroko a i sanktuarium sławą słynęło mocną. Pod koniec XIX wieku odszedł do wieczności ostatni z kustoszy dominikańskich. Potem zorganizowano tu więzienie dla księży, a teraz to po prostu jedno z ważniejszych sanktuariów katolickich i maryjnych na Łotwie. Sama świątynia – no biała… Ale wnętrze w baroku włoskim. I ołtarz faktycznie cudny i złoty, ale ta dominująca biel… i na zewnątrz z daleka widoczna jak latarnia, i w środku rywalizuje (co nie łatwe) ze złotem.
No… różnie mi się zakątki świata w pamięci odcisnęły. Czasem zapachem, czasem dźwiękiem, czasem powiewem wiatru lub promieniami słońca łaskoczącymi policzki. Agłonę pamiętam kolorem… Taka… biała plama w pastelowej oprawie.
Udało się go jednak wznieść i ufortyfikować, na tyle solidnie, że stał się siedzibą Wielkich Mistrzów! Wspomnieć warto, że była to druga co do wielkości warownia na Inflantach. Zamek częściowo wysadzony został w 1577 roku i w ten sposób – dawny już wówczas zamek krzyżowców, przyczynił się pośrednio do pokonania Iwana Groźnego, który miasto oblegał. Zamek odbudowano (był zresztą siedzibą polskich starostów) ale ponownie popadł w ruinę w XVIII wieku. Pod koniec XVIII wieku hrabia Sievers, jako nowy właściwe zdecydował o rozbudowie swoich włości i powstaje Nowy Zamek.
. Miasto o długiej historii i zmiennych losach. Ryga była i Rzeczypospolitej obojga narodów, i szwedzka, i ruska, i radziecka, i łotewska. Na przestrzeni wieków działo się – ale to generalnie przywilej tych terenów… I 
