Miesiąc: kwiecień 2026

Spis treści „podglądanych kultur”

2026-04-10 / Lucyna Maria Rotter / 0 Comments

SPIS TREŚCI

Albania –

Andora –

Soldeu

Armenia –

Austria –

Wiedeń

Azerbejdżan –

Belgia –

Bruksela

Bośnia i Hercegowina –

Medjugorie

Bułgaria –

Chorwacja –

Czechy –

Egipt –

Estonia –

Narwa

Francja –

Grecja –

Gruzja –

Hiszpania –

Indie –

Italia –

Asyż
Loreto
Orvieto
Rawenna
Rzym antyczny
Rzym antyczny (siedem wzgórz)
Wenecja

Izrael –

Akko
Al-Ajzarijja (Betania)
Al-Kubajba (Emaus )
Arbel
Asaf Siboni punkt widokowy
Aszkelon
Beit She’an
Betlejem
Bet She’arim
Belvoir
Cezarea Nadmorska
Chammat Tewerja
Ejlat
En Gedi
Hajfa
Herodion
Jerozolima
Jerozolima Dzielnice German Colony, Mishkenot Sha’ananim i Jemin Mosze
Jerozolima Stare Miasto, Dzielnica Ormiańska
Jerozolima Stare Miasto Dzielnica Żydowska
Jerycho
Kefar Kanna
Koziba monastyr
Masada
Megiddo
Morze Martwe
Nabi Musa
Nazaret
Qumran
Seforis
Szokeda las
Tabor
Tyberiada
Jezioro Tyberiadzkie (kibuc Ginnosar)
Źródła Charodu

Jordania –

Kambodża –

Litwa –

Łotwa –

Malta –

Maroko –

Monaco –

Monaco

Niemcy –

Portugalia –

Rosja –

Rumunia –

Słowacja –

Słowenia –

Szwajcaria –

Genewa

Tajlandia –

Tunezja –

Turcja –

Ukraina –

Watykan –

Watykan Buonarrotiego

Węgry –

Wietnam –

Albania – Berat

2026-04-10 / Lucyna Maria Rotter / 0 Comments

Berat – niewielkie w sumie miasto w Albani, które zwiedzania oferuje na tydzień! Dwa szlaki religijne można wydzielić. Pierwszy – muzułmański: cztery meczety i dwie chanaki. Jednym z najstarszych w Albanii jest Meczet Królewski. Wzniesiony został pod koniec XV wieku. Był elementem (centralnym i najważniejszym) całego kompleksu, który stopniowo powstawał wokół, aż w głąb XVI wieku. W 1967 roku Albania ogłosiła się pierwszym na świecie ateistycznym państwem. Zaczęła się programowa dewastacja wszystkiego co religijne – i rodzaj religii nie miał tu najmniejszego znaczenia. Na szczęście zabytki przetrwały, między innymi ów meczet z ukrytymi w jego wnętrzu XVIII wiecznymi freskami. A propos freski. Kolejny meczet (XIX wieczny) – Meczet Kawalerów, ma je bardzo spektakularne. Dlaczego Kawalerów? Bo zbudowano go dla nieżonatych facetów którzy jako strażnicy sobie dorabiali. Garnizonowym meczetem był natomiast szesnastowieczny Meczet Biały – przy czym pozostały z niego jeno ruiny. Nieco lepiej zachował się ciut starszy Czerwony Meczet, a przynajmniej minaret jest i dumnie sterczy nad zrujnowaną bryłą meczetu. Są też dwa „muzułmańskie klasztory”. Chanaka Halveti był kiedyś siedzibą bektaszytów a chanuka Rufai – mistycznego bractwa Rifa.

Drugi szlak religijny jest prawosławny. Chyba najbardziej wartościowymi obiektami są XIV – wieczne: cerkiew Michała Archanioła oraz z tego samego czasu cerkiew Trójcy Świętej. Obydwie pięknie wkomonowane w pejzaż. Obydwie też nie bez ran, oparły się dewastacji jaką zaordynowała ateizacja kraju. Szesnastowieczna cerkiew Teodora posiada piękne wnętrze z fantastycznymi freskami. No i maleńka urocza (remontowana aktualnie chyba nadal) cerkiew Najświętszej Marii Panny z Blacherne. Jest na zamku Berat. Sam zamek jest XIII wieczny choć znaleźć bez trudu można i starsze elementy od IV wieku pne poczynając. Zupełnie nieźle się zachował a w jego wnętrzu zabudowania mieszkalne, cerkwie, meczety… W dawnej katedrze (też na terenie zamku) obecnie mieści się Muzeum Ikon.

Ze społeczności żydowskiej, która była w mieście liczna była, przetrwało zabytków jak na lekarstwo. Jedynie niewielkie Solomon Muzeum opowiada o tym trzecim w mieście szlaku religiojnym.

do posłuchania – do pooglądania (SPIS TREŚCI)

2026-04-06 / Lucyna Maria Rotter / 0 Comments

SPIS TREŚCI

Programy telewizyjne

Pesach – cztery kielichy wolności TVP2
Chanuka – cud, który trwa TVP Kultura
„Historia dzieje się” odc. 42 Kreacje stroje – czy można ubrać się w historię YouTube kanał
Ślady tożsamości TVP Historia
Światło.czułe spotkania odc. 1: „Jak zostałem przemytnikiem w Indiach” JP2TV
Światło.czułe spotkania odc. 2: „Tack, Kungsleden!” JP2TV
Światło.czułe spotkania odc. 3: „Po obu stronach kamery” JP2TV
Światło.czułe spotkania odc. 4: „Mistrz jednego strzału” JP2TV
Światło.czułe spotkania odc. 5: „Czułym okiem” JP2TV
Światło.czułe spotkania odc. 6: „Świat wykreowany dźwiękiem” JP2TV
Światło.czułe spotkania odc. 7: „Od pancernych do Niepodległości. Historia na szklanym ekranie” JP2TV
Światło.czułe spotkania odc. 8: „Po dwu stronach lustra” JP2TV
Światło.czułe spotkania odc. 9: „Co robi zdjęcie w zbiorach Muzeum Fotografii w Krakowie (MuFo)” JP2TV
„Tu wszystko jest Polska”, odc. 2, TVP Historia
„Z wieszaka historii” odc. 1: „Kolor, który prowokuje” TVP Historia
„Z wieszaka historii” odc. 2: „Płeć i ubiór” TVP Historia
„Z wieszaka historii” odc. 3: „Buntownik z ubioru” TVP Historia
„Z wieszaka historii” odc. 4 „Narodowo i z fasonem” TVP Historia
„Z wieszaka historii” odc. 5 „Projektanci i arbitrzy elegancji” TVP Historia
„Z wieszaka historii” odc. 6 „Kariera biustonosza” TVP Historia
„Z wieszaka historii” odc. 7: „Był sobie but” TVP Historia
„Z wieszaka historii” odc. 8 „Moda w zakonach” TVP Historia
„Z wieszaka historii” odc. 9 „Podróż ma swoje prawa” TVP Historia
„Z wieszaka historii” odc. 10 „Fryzura symbolem upięta” TVP Historia
„Z wieszaka historii” odc. 11 „Z czego uszyć odzienie” TVP Historia
„Z wieszaka historii” odc. 12: „Zimowe przebieranki” TVP Historia
„Z widokiem na Wawel” – Żałoby Narodowe, TVP Historia
„Z widokiem na Wawel” – odc. Karnawał, TVP Historia

Wydarzenia

Wykłady

Audycje Radiowe i na kanałach YouTube

Pesach – cztery kielichy wolności

2026-04-06 / Lucyna Maria Rotter / 0 Comments

Pesach – cztery kielichy wolności, Oglądaj na TVP VOD

Scenariusz i prowadzenie Lucyna Maria Rotter; reżyseria Tomasz Kamiński; zdjęcia Jeremi Grzywa, Wojciech Kursa, Kacper Solan, Sebastian Lewiński; dźwięk Maciej Fornal; montaż Jacek Galica; charakteryzacja Anna Szybalska; kierownik produkcji Jolanta Maria Tokarska, Daniel Wożbiński, redakcja Łukasz Leonkiewicz, Bożena Giemza; w programie wystąpili: Marta Bizoń, Eliezer Gurary, Esti Gurary, Konrad Mastyło, Yudith Neumann, Michał Zajda, Avraham Zoldan, Anna Ri, Andrzej Ri, Haim Fikelshtain, Haim Israel, Hesti Zolger, Beni Cohen, Aron Shlomo Deitz, Joseh Haim Jomtow, Itamal Waifel, TVP2 2026

Jordania – Qasr al-Azraq [NOWY POST]

2026-04-04 / Lucyna Maria Rotter / 0 Comments

„Doktor nie puścił ale drzwi puściły….” Kochanowski mawiał 😊 Pewnie inaczej złożyłby strofy gdyby odwiedził Qasr al-Azraq w Jordanii! 😊 One są zrobione z dwu głazów!!! A ruszyć je w te lub we w te – z cudem graniczy! O trzaśnięciu drzwiami (choć to czasem miłe uczucie i podleczeniu nerwowości służy) – mowy niema!

Qasr al-Azraq (Błękitna Twierdza) to klasyczny zamek pustynny. Czy błękitny? Nie. Raczej ciemno szary. A to z powodu rozbudowy twierdzy za Ajjubidów, kiedy to do prac wykorzystano bazalt. Wchodzi się przez te granitowe drzwi (jak się je otworzyć uda 😉 ), przedsionek (na jednym z kamieni, zachowała się plansza do gry z czasów rzymskich), potem dziedziniec a na nim niewielki meczet z czasów Umajjadów. W narożnikach murów – wieże.

To było strategiczne miejsce! Woda tu była w oazie! A jak woda – to właściwie wszystko. Zwłaszcza, że wokół (tak mocno wokół bo kilkanaście tysięcy metrów kwadratowych) wody ani kropli. Twierdzę zbudowali prawdopodobnie rzymianie ale potem też kolejne kalifaty dokładały i w Bizancjum też wykorzystywano. Każdy coś tam dokładał. W sumie i tak nie było wyboru bo tylko tu ta woda – co już mamy ustalone. 😊 No i tak do XIII wieku mniej więcej.

A! W zamku – jako kwaterze głównej, przebywał jakiś czas i opisał go w swojej książce Lawrence z Arabii. Ten prawdziwy – nie filmowy. O drzwiach też napisał „Potrzeba było wielkiego wysiłku, by zacząć się huśtać, a na końcu zatrzasnął się z trzaskiem i hukiem, co sprawiło, że zachodnia ściana starego zamku zadrżała.” Hmmm… W takim razie brawo ja! Jednak je ruszyłam!😉

Spis treści – koncerty, spektakle…

2026-04-01 / Lucyna Maria Rotter / 1 Comment

Opery, musicale, balet, koncerty

MIASTO	INSTYTUCJA	SPEKTAKL
BYTOM	Opera Śląska	Nabucco
		Napój miłosny
KRAKÓW	Centrum Kultury Żydowskiej	Homage dla Leopolda Kozłowskiego
		Święto Meiselsa
		Koncert muzyki żydowskiej w 86 rocznicę Nocy Kryształowej
KRAKÓW	ICE Kraków	„Composites” Leszek Możdzer
		„Czułe struny” Natalia Kukulska
KRAKÓW	Filharmonia Krakowska	Magia muzyki włoskiej na skrzypcach Paganiniego
		Gwiazdy z Sinfoniettą
		30 Wielkanocny Festiwal Ludwiga van Beethovena
		29. Wielkanocny Festiwal Ludwiga van Beethovena – koncert smyczkowy
		29. Wielkanocny Festiwal Ludwiga van Beethovena – recital fortepianowy Caleb Boricka
		29. Wielkanocny Festiwal Ludwiga van Beethovena – koncert Beethoven Orchester Bonn
		28. Wielkanocny Festiwal Ludwiga van Beethovena 17, 25, 27 III 2024
		Festiwal 4 tradycji „Mi amor, mi alegria – pieśni Żydów sefardyjskich”
KRAKÓW	Teatr Ludowy	Recital Marty Bizoń
KRAKÓW	Synagoga Stara	„Jom Riszon”
KRAKÓW	Synagoga Tempel	Festiwal Klezmerski na Krakowskim Kazimierzu – Ślub i wesele Żydowskie
		Muzyka Żydów Polskich
		Symphony for Life
		34 Festiwal Kultury Żydowskiej – „Chronika” Frank London
		Kraków, 34 Festiwal Kultury Żydowskiej – „Tanz” Michael Winograd
		Kraków, 34 Festiwal Kultury Żydowskiej – Koncert Kantorów: Będę chwalił Pana póki żyję, będę śpiewał Bogu memu póki dni moich (Ps. 146,2). W hołdzie błogosławionej pamięci kantora Benziona Millera
KRAKÓW	Teatr Słowackiego	Sigismondo – Festiwal Opera Rara 2020
KRAKÓW	Piwnica pod Baranami	Marek Bałata – Summer Jazz Festival 2022
		Chanuka – Izabela Szafrańska
KRAKÓW	NCK	„Symfonia XXX wiosny”
KRAKÓW	Opera Krakowska	Aida
		Bona
		Carmina Burana
		Cosi fan tutte
		Cyganeria/ La Bohema
		Don Pasquale
		Dziadek do orzechów
		Gala AMKP w Operze
		Koncert dla mamy
		Madama Butterfly
		Nabucco
		Orfeusz w piekle
		Otello
		Pan Twardowski
		Traviata
		Trubadur
		Turandot
		VII Royal Opera Festival „Kopciuszek” Gioachino Rossini
KRAKÓW	Żydowskie Muzeum Galicja	koncert ROKduo „Żydowskie inspiracje” w ramach FKŻ
OŚWIĘCIM		Marsz Żywych i wydarzenia towarzyszące
POZNAŃ	Teatr Wielki im. St. Moniuszki w Poznaniu	Halka
POZNAŃ	Filharmonia Poznańska	Te Deum
WARSZAWA	Teatr Wielki Opera Narodowa	Cyganeria/ La Bohema
		Traviata
		Czarodziejski Flet
WARSZAWA	Filharmonia Narodowa	„Wielkanocny Festiwal L. van Beethovena” 2022
WARSZAWA	POLIN	„Діти: koncert z okazji Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu”
WARSZAWA	Sinfonia Varsovia	„Sinfonia Varsovia swojemu miastu” 2022
WARSZAWA	Festiwalem Kultury Żydowskiej „Warszawa Singera”	„Będzie pokój – will be peace – ihie shalom”, Symcha Keller & Native hasidic reggae orchestra
WROCŁAW	Synagoga pod Białym Bocianem	Festiwal Kultury Żydowskiej Simcha

Teatr, kino, spektakle

MIEJSCE	INSTYTUCJA	WYDARZENIE
		„Prawdziwy ból” – reż. Jesse Adam Eisenberg
		„Drive My Car” reż. Ryūsuke Hamaguchiego
		„Po śladach. Ziemia tarnowska”
	Teatr telewizji	Kriton
KRAKÓW	Ośrodek Kultury im. CK Norwida Kino Sfinks	Słuchaj, synu, nauk mistrza
KRAKÓW	Bagatela	Dialogi polskie
KRAKÓW	Teatr Ludowy	Anioły w Ameryce
		Boska
		Chłopi
		Don Kichot rzewne pieśni kobiet popularne seriale i rycerze
		Gdy przyjdzie sen
		Mistrz i Małgorzata
		Wujaszek Wania
		Zahipnotyzuj mnie. Piosenki Zygmunta Koniecznego
KRAKÓW	Teatr Praska 52	Kasrylewka i Świat
		Napis
KRAKÓW	Teatr Słowackiego	Smok
KRAKÓW	Teatr Stary	Rodzeństwo
KRAKÓW	Teatr STU	Inne rozkosze
		Leopold
KRAKÓW	Żydowskie Muzeum Galicja	Warsaw Jewish Film Festival
WARSZAWA	Teatr Palladium	Dobrze się kłamie

Kraków – 30 Wielkanocny Festiwal Ludwiga van Beethovena

2026-04-01 / Lucyna Maria Rotter / 0 Comments

Jubileuszowy, bo 30 Wielkanocny Festiwal Ludwiga van Beethovena bez fizycznej obecności Maestro Krzysztofa Pendereckiego i Pani Elżbiety Pendereckiej… Ale godnego kontynuatora i następcę Państwo Pendereccy zyskali w osobie wieloletniego współpracownika dr Andrzeja Gizy – obecnie prezesa zarządu i dyrektora generalnego festiwalu. Godnie uczcił jubileusz, zapraszając na festiwal samą śmietankę wśród najzacniejszych muzyków świata. A i program festiwalu różnorodnością kusi i nęci by w kolejnych wydarzeniach uczestniczyć. Główny nurt wydarzeń – w Warszawie. Ale koncerty i wydarzenia towarzyszące także w Krakowie, Lublinie, Gdańsku Katowicach czy Łodzi.

Trzy koncerty symfoniczne w Krakowie. W pierwszym dniu z typową dla siebie ekspresją, orkiestrę poprowadził Jean-Luc Tingaud. Przy fortepianach zasiedli pochodzący z Korei bracia Hyo Lee, Hyuk Lee, a w programie Haydn, Beethoven, Mozart…

Kolejny koncert poprowadził Jong-Jie Yin. Zupełnie inna dynamika. Niezauważalne niemal gesty, znaczące spojrzenie, delikatne skinienie głową wystarczały by koncertowo poprowadzić orkiestrę Sinfonietta Cracovia. Za to pianista Maxim Lando – to gejzer emocji i żywiołów! Jak on wykonał Bizeta na bis!!! WOW!!!

No i koncert na krakowski finał Za pulpitem dyrygenckim stanął i brawurowo orkiestrę poprowadził Dawid Runtz. No i Arabella Steinbacher – jedna z bardziej cenionych na świecie współczesnych skrzypaczek. Pięknie wyglądała i cudownie wykonała między innymi Brahmsa.

I po każdym koncercie brawa na stojąco! I brawami publiki wywoływane bisy! A to tylko wydarzenia z Krakowa… W sumie nie dziwię się jakoś wyjątkowo mocno, że Festiwal ma swoją ugruntowaną markę i uważany jest za jeden z bardziej znaczących festiwali muzyki klasycznej, który przyciąga nie tylko rzesze melomanów ale i samą śmietankę artystów z całego świata.