W Poznaniu mają świetnie oznakowane miejsca, które warto zobaczyć. Właściwie nie potrzeba mieć planu (że o wiedzy nie wspomnę…) by kierując się informacjami na brązowych tabliczkach trafić we wszystkie urokliwie miejsca. Ostatnio wędrowałam szlakiem profanum (podobało mi się… ) dzisiaj – sacrum. W liczbie świątyń Poznań Krakowowi nie podskoczy W sumie to chyba żadne miasto w Polsce nie podskoczy… ale kilka perełek sztuki sakralnej tu znaleźć można bez trudu najmniejszego. Absolutny crème de la crème to oczywiście archikatedra. Tu milion cudownych szczególików. Poliptyk z przełomu XV i XVI wieku w prezbiterium. Cała masa portretów trumiennych. Resztki pierwotnej zabudowy w podziemiach. Zupełnie niedaleko gotycki kościół św. Małgorzaty z ładnym sklepieniem gwieździstym. A bliżej śródmieścia – barokowy kościół bernardynów. Duży, jednonawowy z zaskakującym wejściem. No i kościół franciszkanów – tych konwentualnych. Akurat był w rusztowaniach (jedna z naw) ale wnętrze zrobiło wrażenie. Zwłaszcza kolorem ołtarza… No ale czernią i srebrem powalający ołtarz autorstwa Swacha w transepcie (z wizerunkiem MB Poznańskiej) to faktycznie efekt wow… Skoro już przy efekcie wow jesteśmy to nie można nie wspomnieć fary poznańskiej. Barok tam kipi i ocieka. Na zewnątrz straaaasznie różowo. Wnętrze maksymalnie teatralne i iluzjonistyczne. Półcienie robią klimat a jak jeszcze organy gruchną akordem – no dzieje się sacrum. Takie w wydaniu barocco. Oczywiście wszystkich kościołów Poznania nie zwiedziłam ale jeden był dla mnie zaskoczeniem. Przypadkiem właściwie na trasie pojawił mi się kościół i klasztor dominikanów. Wchodzi się przez portyk do atrium. Dwuwieżowo zwieńczona fasada obrośnięta nieco bluszczem chyba jakimś. Ascetyczne wnętrze dobrze ustawione światłem. No Szyszko-Bohusz miał pomysły… no miał…
Jakie tam dęby rosną cudne, wielkie, leciwe… Jak szumią akompaniując ptasim solistom… Arkady Fiedler pięknie o Rogalinie pisał… „Łąki rogalińskie, zwłaszcza w czerwcu przed pierwszą kośbą, były w moich oczach najpiękniejszym zakątkiem świata. Były rzeczywiście piękne i są pełne uroku do dnia dzisiejszego, ale wtedy owiewał je szczególny czar: wtedy kroczył obok mnie ojciec, potężny przyjaciel nad przyjacioły, wtedy w żyłach pieniła mi się krew młodego zapaleńca, wśród dębów snuła się legenda urzekającej przeszłości; wtedy wyrostkowi śniły się amazońskie sny przyszłych przygód. (…) Tu w tym ustroniu pradoliny Warty, mieścił się eden, była wyspa wszelkiego szczęścia kraina zuchwałych rojeń…” No można się w tej zielonej ciszy i szumie w jednym, zagubić… Otulony zielenią pałac. Na przełomie XVIII i XIX wieku Raczyńscy wznieśli go w klimacie barokowo-klasycystycznym i do końca tu rezydowali (ród był jedynym właścicielem pałacu i tutejszych włości). Zabudowania spore i gustowne Raczyńscy zaczęli wypełniać dziełami sztuki z takim zaangażowaniem, że przed wojną była tu chyba jedna z większych kolekcji malarstwa. Po wojnie różnie bywało ale udało się nie dopuścić do upadku pałacu. Obecnie fajne muzeum (oddział Narodowego w Poznaniu) nad którym troszkę z boku, dalej czuwają Raczyńscy… Do pałacu wchodzi się o określonej godzinie. Pani prowadzi, włączając w odpowiednich miejscach audioprzewodnik. Ale że ze słuchaczy – jakby to powiedzieć… pojedynczy egzemplarz Pani uległa sugestii by gadającą maszynę wyłączyć. Sama zaczęła mówić. Ale to było fajne oprowadzanie! Pani wiedzę ma naprawdę sporą i potrafi ją cudnie snuć w opowieściach przy okazji spaceru po pokojach pałacowych… Piękne miejsce.
W XI wieku była warownia a potem powolutku, powolutku zaczęło się kształtować – Darłowo. Od XIII wieku – już miasto, niczym piłeczka pingpongowa przechodziło z rąk jednych książąt do rąk innych… I tak przez wieki. Królewski mocno epizod też Darłowo miało bo tutaj urodził się Eryk III król Norwegii. Cenne miasto! Również w zabytki i ślady historii. Jest kwadratowy (zbudowany na planie prawie kwadratu) zamek Książąt Pomorskich. Są też trzy średniowieczne kościoły (Mariacki, św. Jerzego i św. Gertrudy). W tym pierwszym – nagrobki książąt pomorskich, ten drugi był kiedyś elementem zabudowań szpitala dla trędowatych, a w tym trzecim jest piękne sklepienie gwieździste i freski nawiązujące do patronatu żeglarskiego Gertrudy ale i do rzemieślników a dokładnie szewców i piwowarów. Ale tak naprawdę całe miasto ładne. Układ urbanistyczny średniowieczny ale sporo późniejszych perełek, np. Ratusz albo kamienica pod Kogą. Często metryczkę takie obiekty mają sięgającą wieków średnich ale przebudowy nadawały na przykład XVIII – wieczny szlif obecnie widoczny. Nie można też zapomnieć o latarni morskiej i rozsuwanym moście (UFO). Ci którzy preferują trasy turystyczne bliżej linii morskiej na pewno się na te obiekty natkną. No właśnie – plaża w Darłowie jest dość długa i słynie z piękna! Generalnie jest sporo miejsc pięknych przyrodniczo w mieście i okolicy. Nawet obszary chronione krajobrazu. Ale plaża chyba jednak jest niekwestionowaną atrakcją numer jeden.
Kto nie słyszał o Vietkongu! Kto nie oglądał „Good Morning Vietnam”! Punkt obowiązkowy w czasie przemierzania Wietnamu to swoisty skansen, w którym spragniony sensacji i niecodzienności turysta może „dotknąć” nie tak odległej historii. Dziwacznym tunelem przechodzi się do czasów sprzed kilkudziesięciu laty. Chaty, tunele, pułapki, manekiny przebrane w odpowiednie stroje, jakiś czołg zdobyczny, a w tle słychać wystrzały (początkowo myślałam – taki „zabieg” dla podniesienia nastroju – okazała się, że strzelanie do celu można sobie po prostu wykupić !) Dalej szereg pułapek – tak w rzędzie i bardziej wkomponowane w pejzaż. Przewodnik demonstruje, wskakuje do tunelu, znikając właściwie na oczach… Pierwsza myśl – tak trochę propagandą trąci. Ale potem przyszła refleksja. Nie wiem czy Ci z Vietkongu dokonali dobrego czy złego wyboru, nie chcę oceniać i prowadzić naukowe dywagacje na temat. Wybrali, w imię swojej Ojczyzny. I dla Niej złożyli co najcenniejsze. Partyzanci tak mają…
PS
Niezależnie od opinii na temat samego „skansenu” – bambusy i cała reszta roślinek robi wrażenie… temperatura w połączeniu z wilgotnością – też…
Projekt „Nowe wyzwanie na rynku pracy – edukacja dla turystyki postpandemicznej” realizowany jest przez Katedrę Krajobrazu i Dziedzictwa Kulturowego UPJPII od dwu lat. Jego efektem jest stworzenie platformy dla spotkania i dyskusji: przedstawicieli branży turystycznej i eventowej, akademików i samorządowców – tak by wspólnie rozmawiać i działać w kierunku promowania dziedzictwa kulturowego i historycznego, ale też wykorzystywania go na przykład do tworzenia produktu turystycznego.
W ramach Wydarzenia prezentującego wyniki prac odbył się cykl paneli dyskusyjnych:
„Zrównoważona polityka w miastach i obszarach historycznych” – Panel dyskusyjny poprzedzi 20 min film. A potem… Zaproszeni goście będą dyskutować o tym czym jest zrównoważona polityka w wielkich miastach i mniejszych historycznych oraz na terenach bliższych naturze. Jak pogodzić potrzeby mieszkańców i turystów. I jak sprawić by mieszkańcom mieszkało się przyjemnie a turyści chcieli to miejsce odwiedzać i czuli się w nim dobrze.
Goście:
Robert Piaskowski – Pełnomocnik Prezydenta m. Krakowa ds. Kultury
dr Artur Kozioł – burmistrz Wieliczki
Katarzyna Turosieńska – prezes Podlaskiego Oddziału PIT
prowadzenie Lucyna Maria Rotter.
„Jak skutecznie promować dziedzictwo historyczne” – Czy historia i dziedzictwo kulturowe jest dobrym tematem dla „robienia telewizji”. Jak o dziedzictwie opowiadać na antenie tak by opowieść trafia do mieszkańców Polski a jak opowiedzieć ja w innych krajach. Czy łatwo jest przenieść historię na duży ekran i czy film historyczny rządzi się swoimi prawami. A co z książką? Czy książka historyczna może skutecznie promować dziedzictwo i historię?
Goście:
Piotr Legutko – redaktor naczelny TVP Historia
Piotr Bunar – właściciel Oficyny Wydawniczej Avalon
Piotr Jaworski – reżyser telewizyjny i filmowy
prowadzenie Lucyna Maria Rotter
Czy dziedzictwo niechciane zawsze jest „niechcianym” Czy są takie ślady historii, które dla mieszańców są trudne? Czy te ślady podobnie odbierane są przez przyjeżdzających turystów? Jak postrzegamy historię swoją u siebie a jak ślady tożsamości pozostawione w odległych zakątkach globu. No i czy trudną czasem historię można przekuć w pozytywny obraz prowokujący do destynacji i chęci poznania regionu i jego dziedzictwa?
Goście:
prof. dr hab. Józef Marecki – wykładowca uniwersytecki, spec. z zakresu dziedzictwa oraz historii najnowszej
dr Andrzej Giza – wykładowca uniwersytecki, dyrektor Stowarzyszenia im. L. Beethovena
Mirosław Moroń – prezes Zarządu Investimus sp. z o.o.
prowadzenie Lucyna Maria Rotter
.
W ramach wydarzeń towarzyszących:
Koncert Marty Bizoń „Piosenki Krakowskiego Kazimierza” (6 listopada godz. 16.30)
Prezentacja książki L. M. Rotter, P. Legutko, W. Płaneta (fot.), Dziedzictwo chciane – dziedzictwo niechciane, Kraków 2023. To książka o tym jaką wartość dla społeczeństw ma dziedzictw kulturowe, jakim językiem się posługuje by opowiadać nam o dziejach, postaciach, miejscach… To także podpowiedzi – jak wykorzystać ślady przeszłości i to co nowego w kulturze się dzieje, w branży turystycznej i eventowej. Jak promować się, wykorzystując dziedzictwo kulturowe, jak na nim budować produkt i jak je samo promować i o nim mówić. Książkę wzbogaca bogata warstwa ilustracyjna. To fotografie zakątków Polski. Tych miejsc które znane i zabytkowe, tych miejsc które czasem zapomniane, tych które zyskały nowe życie.
Prezentacja publikacji Turystyka w mieście historycznym, red. K. Góralczyk, K. Gądek, M. Smyth, Kraków 2023. Publikacje stanowi zbiór dokumentów prawnych i regulaminów. Składa się na niego 62 dokumenty podzielone na cztery działy tematyczne. Pierwszy stanowią dokumenty Organizacji Narodów Zjednoczonych, kolejne to dokumenty europejskie, następnie dokumenty polskie i wreszcie – kodeksy i wytyczne turystyczne
Prezentacja programów edukacyjnych stworzonych przez akademików i praktyków z branży turystycznej i eventowej
TV Wieliczka
„Głos24”
A w ramach całego grantu działo się tak:
Źródło finansowania: Fundusze Norweskie EOG. Komponent III Program Edukacja. nr EOG/21/K3/W/0044
Rok realizacji 2022 – 2023.
WYKONAWCY
dr hab. Lucyna Rotter prof. UPJPII – kierownik grantu
dr Katarzyna Góralczyk – zastępca kierownika
W realizacji grantu udział biorą:
mgr Joanna Adamczyk – UPJPII
prof. dr hab. Wiesław Alejziak – AWF
mgr Iwona Bąk – UPJPII
mgr Marta Bizoń – aktorka teatralna i filmowa
doc. ThDr. Peter Borza, PhD. – historyk, popularyzator współpracy słowacko-izraelskiej
mgr Piotr Bunar – właściciel Oficyny Wydawniczej AVALON
dr Anna Dulska Moreno – Uniwersytet Nawarra (Hiszpania)
mgr Paula Fanderowska- wiceprezes Zarządu Kraków5020
mgr Szymon Gatlik – przewodnik kulinarny
mgr Katarzyna Gądek – UPJPII, zastępca dyrektora Wydziału ds. Turystyki Urzędu Miasta Krakowa
dr Andrzej Giza – UPJPII, dyr Stowarzyszenia im. Ludwiga van Beethovena
mgr Grzegorz Gotfryd – wójt gminy Szerzyny
mgr Julien Hallier, przedsiębiorca i popularyzator współpracy polsko-francuskiej.
mgr Piotr Jaworski – reżyser filmowy i telewizyjny
mgr Ewa Kantek
mgr Elżbieta Kantor – Dyrektor Wydziału ds. Turystyki Urzędu Miasta Krakowa
mgr Krzysztof Kociołek – Państwowa Straż Pożarna
mgr Aneta Kozak – UPJPII
dr Artur Kozioł – burmistrz Wieliczki
mgr Mirosław Krzyszkowski – twórca filmowy i telewizyjny
mgr Piotr Laskowski – Prezes Odziału Małopolskiego PIT
mgr Piotr Legutko – dyr TVP Historia oraz TVP Dokument
dr Elżbieta Lisowska – iranistka i podróżniczka
dr Artur Luzar – Centrum Szkolenia OLiDK
mgr Roman Marczewski – twórca cyfrowy
prof. dr hab. Józef Marecki – UPJPII, Kolegium IPN
mgr Mirosław Moroń – prezes zarządu Investimus sp zoo
dr Rafał Opulski – UPJPII, OBEP IPN Kraków
mgr Robert Piaskowski – Pełnomocnikiem Prezydenta Miasta Krakowa ds. Kultury
dr Katarzyna Piotrowska – wicedyrektor Wydziału Kultury i Dziedzictwa Narodowego UMK Kraków
mgr Włodzimierz Płaneta – fotografik
mgr Małgorzata Przygórska-Skowron – kierownik Kraków Convention Bureau
mgr Grzegorz Słącz – redaktor naczelny Krakow Culture
mgr Monika Smyth
mgr Grzegorz Soszyński – Małopolska Organizacja Turystyczna
mgr Magdalena Sroka – UPJPII, prezes Alvernia Planet
mgr Aleksandra Szymańska
płk Marcin Szymański – podóżnik
mgr Katarzyna Turosieńska – prezes Podlaskiego Oddziału PIT
.
Realizacja zadań:
1. Programy studiów
W ramach zadania przygotowany zostanie program specjalistycznych studiów podyplomowych, dedykowanych dla branży turystycznej oraz eventowej i zarządzania dziedzictwem. Prace w zespołach poprzedzi seria wykładów eksperckich, przeprowadzonych przez osoby związane z przedmiotowymi branżami. Istotny element wystąpień będzie stanowić pokazanie nowatorskich rozwiązań oraz przybliżenie możliwości wykorzystywania dziedzictwa historycznego i kulturowego dla wykreowania marki produktu i pozycjonowania firmy.
Wykłady:
Piotr Legutko – Dyrektor TVP Historia i TVP Dokument
„Dziedzictwo historyczne i kulturowe oraz wykorzystanie go w kreowanie wizerunku„
.
Krzysztof Kociołek – Szkoła Asporantów PSP w Krakowie
„Bezpieczeństwo w turystyce i branży eventowej”
.
.
Robert Piaskowski – Pełnomocnik Prezydenta Miasta Krakowa ds. Kultury
„Dyplomacja w turystyce i kulturze”
.
ks. prof. dr hab. Józef Marecki – Kier. Katedry Archiwistyki oraz członek Kolegium IPN
„Heritologia jako materiał do stworzenia produktu turystycznego oraz w ujęciu dydaktyki”
.
płk Marcin Szymański
„Turystyka ekstymalna i kwalifikowana”
Magdalena Sroka
„Nowoczesne technologie w promowaniu dziedzictwa i w branży turystycznej oraz eventowej”
.
2. Publikacje
Opracowanie dwutomowej publikacji, jako kompendium wiedzy i narzędzie pracy dla branży turystycznej, eventowej oraz zarządzania dziedzictwem. Publikacja będzie zawierała zarówno opracowania merytoryczne jak i materiały źródłowe.
.
3.Konsultacje branżowe
Polska Izba Turystyki, będąc współwykonawcą projektu, będzie organizatorem spotkań zespołu wykonawczego z przedstawicielami branży. W każdym z oddziałów PIT zaproszeni do rozmowy, współpracy i badań fokusowych będą przedstawiciele branży zrzeszonych w określonych oddziałach. W ten sposób spotkania obejmą teren całej Polski. Spotkania będą okazją do omówienia problemów z jakimi w praktyce spotykają się osoby pracujące w wymienionych branżach.
25 sierpnia 2022 – Spotkanie w Oddziale w Krakowie
20 września 2022 – Spotkanie w Oddziale w Bydgoszczy
8 grudnia 2022 – Spotkanie w Oddziale w Poznaniu
26-27 kwietnia 2023 – Spotkanie w Oddziale w Łodzi
6-7 czerwca 2023 – Spotkanie w Oddziale w Gdańsku
20 czerwca 2023 – Spotkanie w Oddziale w Olsztynie
29 – 30 czerwca 2023 – Spotkanie w Oddziale w Białymstoku
13 października 2023 – Spotkanie w Oddziale w Warszawie
24 października 2023 – Spotkanie w Oddziale w Katowicach
.
4. Portal internetowy
Portal będzie bazą wiedzy i narzędziem do wykorzystania przez interesariuszy grantu i osoby zainteresowane tematyką. Będzie zawierał filmy instruktażowe, wywiady i materiały pomocnicze. Promocja i upowszechnienie tego portalu będzie w branży turystycznej, kultury i samorządów gmin turystycznych. Z portalem będą połączone konta z mediami społecznościowymi.
W ramach zadania przeprowadzonych zostanie online dziewięć seminariów eksperckich. Dwugłowy ekspertów, animować będzie Katarzyna Gądek – zastępca dyrektora Wydziału ds. Turystyki Urzędu Miasta Krakowa. Obszar tematyczny będzie poddany dyskusji i analizie z pespektywy polskiej, regionalnej i międzynarodowej.
5. „Niechciane dziedzictwo a turystyka”. prof. dr hab. Józef Marecki – członek Kolegium IPN i wykładowca UPJP II i dr Katarzyna Piotrowska -wicedyrektor Wydziału Kultury i Dziedzictwa Narodowego UMK Kraków.
6. „Wielokulturowość w turystyce” dr Anna Dulska Moreno – wykładowczyni akademicka na Uniwersytecie Nawarry i Emmanuel Herrerias Oliva – przedsiębiorca, coach biznesowy oraz native speaker
7. „Turystyka religijna” dr Elżbieta Lisowska – iranistka i podróżniczka i doc. ThDr. Peter Borza, PhD. – historyk
8. „Turystyka kulinarna” Szymon Gatlik – przewodnik kulinarny i Julien Hallier, przedsiębiorca i popularyzator współpracy polsko-francuskiej.
9. „Turystyka biznesowa” Paula Fanderowska- wiceprezes Zarządu Kraków5020 i Małgorzata Przygórska-Skowron – kierownik Kraków Convention Bureau .
.
..
6. Konferencja naukowa wraz z wydarzeniami towarzyszącymi
Data: 06 – 07.11.2023 Miejsce wydarzenia: Mediateka, pl. Skulimowskiego 3, Wieliczka Godzina: 09:00 (6 XI) – 16:00 (7 XI) według programu
W ramach Wydarzenia prezentującego wyniki prac odbędzie się cykl paneli dyskusyjnych:
„Zrównoważona polityka w miastach i obszarach historycznych” – Panel dyskusyjny poprzedzi 20 min film. A potem… Zaproszeni goście będą dyskutować o tym czym jest zrównoważona polityka w wielkich miastach i mniejszych historycznych oraz na terenach bliższych naturze. Jak pogodzić potrzeby mieszkańców i turystów. I jak sprawić by mieszkańcom mieszkało się przyjemnie a turyści chcieli to miejsce odwiedzać i czuli się w nim dobrze. prowadzenie Lucyna Maria Rotter. Goście: Robert Piaskowski – Pełnomocnik Prezydenta m. Krakowa ds. Kultury; dr Artur Kozioł – burmistrz Wieliczki; Katarzyna Turosieńska – prezes Podlaskiego Oddziału PI
„Jak skutecznie promować dziedzictwo historyczne” – Czy historia i dziedzictwo kulturowe jest dobrym tematem dla „robienia telewizji”. Jak o dziedzictwie opowiadać na antenie tak by opowieść trafia do mieszkańców Polski a jak opowiedzieć ja w innych krajach. Czy łatwo jest przenieść historię na duży ekran i czy film historyczny rządzi się swoimi prawami. A co z książką? Czy książka historyczna może skutecznie promować dziedzictwo i historię? prowadzenie Lucyna Maria Rotter; Goście: Piotr Legutko – redaktor naczelny TVP Historia; Piotr Bunar – właściciel Oficyny Wydawniczej Avalon; Piotr Jaworski – reżyser telewizyjny i filmowy
Czy dziedzictwo niechciane zawsze jest „niechcianym” Czy są takie ślady historii, które dla mieszańców są trudne? Czy te ślady podobnie odbierane są przez przyjeżdzających turystów? Jak postrzegamy historię swoją u siebie a jak ślady tożsamości pozostawione w odległych zakątkach globu. No i czy trudną czasem historię można przekuć w pozytywny obraz prowokujący do destynacji i chęci poznania regionu i jego dziedzictwa? prowadzenie Lucyna Maria Rotter; Goście: prof. dr hab. Józef Marecki – wykładowca uniwersytecki, spec. z zakresu dziedzictwa oraz historii najnowszej, dr Andrzej Giza – wykładowca uniwersytecki, dyrektor Stowarzyszenia im. L. Beethovena, Mirosław Moroń – prezes Zarządu Investimus sp. z o.o
Bezpieczeństwo dziedzictwa i w obszarze turystyki Dbanie o dziedzictwo kulturowe i historyczne nie zawsze jest łatwe. Zdarza się że działając w dobrej wierze można stać się wandalem. Jak ratować dziedzictwo gdy zagrażają kataklizmy lub działania wojenne? Jak chronić je przed pożarem lub powodzią. Jak w lokalnych społecznościach i samorządach przygotować się na takie scenariusze? A co gdy w tych obiektach pojawiają się turyści… prowadzenie Katarzyna Gądek Goście: dr Katarzyna Góralczyk – wykładowca uniwersytecki, prezes Instytutu Bezpieczeństwa Dziedzictwa; dr Artur Luzar – wykładowca uniwersytecki, Wydział Centrum Szkolenia OLiDK; Grzegorz Gotfryd – wójt gminy Szerzyn
Nowoczesne technologie w promowaniu dziedzictwa i w branży turystycznej oraz eventowej Nowoczesne technologie rozwijają się z kosmiczną szybkością. Kolejne wersje sztucznej inteligencji pojawiają się na rynku co kilka miesięcy. Pandemia wymusiła przeniesienie życia do przestrzeni wirtualnej. Co z tych doświadczeń zostało w przestrzeni społecznej? Jak nowe technologie wpływają na rynek turystyczny? Czy i jak można je wykorzystywać w kulturze, turystyce i branży eventowwej? prowadzenie Katarzyna Gądek Goście: Magdalena Sroka – prezes Alvernia Planet; Mirosław Krzyszkowski – twórca filmowy i telewizyjny; Piotr Laskowski – prezes Małopolskiego Oddziału PIT
Turystyka kwalifikowana i kulturowa Są takie formy turystyki do których trzeba się przygotować lub mieć określone kwalifikacje. Do takich należy na przykład turystyka kulturowa. Bo by właściwie doświadczyć – trzeba rozumieć. Jak przygotować się do wyjazdów i podejmowanie gości z odmiennych kręgów kulturowych i religijnych? Co warto wiedzieć o zasadach religii. A jakie smaki kuchni polskiej są nieakceptowane przez turystów zagranicznych? Czy można zwiedzać rafy koralowe nie potrafiąc pływać? prowadzenie Katarzyna Gądek Goście: Roman Marczewski – instruktor i organizator wypraw nurkowych Waterborn; Julien Hallier – ekspert od polsko-francuskich relacji biznesowych;doc. ThDr. Peter Borza, PhD. – wykładowca uniwersytecki, ekspert od słowacko-izraelskich kontaktów kulturowych
W drugim dniu możliwe będą branżowe konsultacje eksperckie. Przy stolikach (i zarazem przed monitorami komputerów) zasiądą eksperci. Każdy kto będzie czuł potrzebę porozmawiania, zasięgnięcia opinii, podpowiedzi w kwestiach nurtujących problemów branżowych – będzie mógł to zrobić zarówno w realu jak i poprzez połączenie online.
W ramach wydarzeń towarzyszących:
Koncert Marty Bizoń „Piosenki Krakowskiego Kazimierza” (6 listopada godz. 16.30)
Recital Marty Bizoń „Piosenki krakowskiego Kazimierza” to spotkanie z muzyką i tekstami świata w którym społeczność żydowska zamieszkiwała tę dzisiejszą dzielnicę Krakowa… Napływający do Małopolski z całego świata żydzi przynosili ze sobą różne obrzędy, obyczaje tworząc niepowtarzalny koloryt i niepowtarzalną kulturę. Tylko w tej części świata Żydzi posługiwali się językiem jidisz i to tu właśnie powstała muzyka klezmerska. To właśnie ona stanowi najlepszy przykład jak dźwięki różnych kultur i tradycji przenikając się wzajemnie – tworzą niezwykłe połączenie nostalgii, tęsknoty, radości, szczęścia, smutku i zabawy. Tworząc dźwięki kultury Żydowskiej.
Marta Bizoń mieszka od ponad 20-tu lat na krakowskim Kazimierzu. Tu spotkała się z żywą legendą muzyki klezmerskiej Leopoldem Kozłowskim – polskim muzykiem-pianistą, kompozytorem, dyrygentem; ostatnim przedwojennym klezmerem w Polsce, To właśnie on stał się dla Marty przewodnikiem po niezwykłym świecie muzyki klezmerskiej. Przekazał swoją wiedzę i emocje. To dzięki niemu Marta Bizoń może zabrać publiczność w magiczną podróż po żydowskim Kazimierzu.
W każdym zakątku świata są takie miejsca które znamy z pocztówek, ale i takie do których docierają tylko wtajemniczeni poszukiwacze śladów historii. Niekiedy rozwiązanie zagadki historii podpowiadają szczegóły. W taki nieoczywisty sposób na krajobraz historyczny patrzy Włodzimierz Płaneta, pokazując na swoich fotografiach zarówno tętniące życiem historyczne miasta, jak i ślady którymi zawładnęła już natura otulając kamienie wykute przez człowieka zielenią. Czasem są to zakątki pielęgnowane od wieków a czasem na nowo przywrócone do życia z nieoczekiwanym przeznaczeniem. Krajobraz historyczny przecież się zmienia – sami tego jesteśmy przyczyną. Czy zawsze w sposób oczekiwany?
Włodzimierz Płaneta fotografią zajmuje się zawodowo od 1986 roku. Fotograf i nauczyciel sztuki fotografii z ponad 30-letnim doświadczeniem. Ceni zawodową niezależność, artystyczny freelancer. Miłośnik światła polarnego dnia i fotograficznych podróży w odludne krańce północnej Europy. Fotografuje uliczny zgiełk Szanghaju i Nowego Jorku. Uzależniony od klimatycznych zaułków Krakowa i Wenecji. Portrecista krajobrazu kulturowego wyznawców chrześcijaństwa, prawosławia i judaizmu. Swoje prace prezentuje publicznie od 1993 roku, brał udział w prawie 300 wystawach, otrzymał 50 nagród i wyróżnień. Autor i wydawca fotograficznych albumów. Od 1993 roku prowadzi całoroczne autorskie „Warsztaty Fotograficzne w Krakowie„ w których wzięło już udział ponad trzy i pół tysiąca pasjonatów fotografii. Wraz z uczestnikami warsztatów zorganizował ponad 100 wystaw w kraju i za granicą.
.
Prezentacja książki L. M. Rotter, P. Legutko, W. Płaneta (fot.), Dziedzictwo chciane – dziedzictwo niechciane, Kraków 2023, wydawnictwo AVALON.
To książka o tym jaką wartość dla społeczeństw ma dziedzictw kulturowe, jakim językiem się posługuje by opowiadać nam o dziejach, postaciach, miejscach… To także podpowiedzi – jak wykorzystać ślady przeszłości i to co nowego w kulturze się dzieje, w branży turystycznej i eventowej. Jak promować się, wykorzystując dziedzictwo kulturowe, jak na nim budować produkt i jak je samo promować i o nim mówić. Książkę wzbogaca bogata warstwa ilustracyjna. To fotografie zakątków Polski. Tych miejsc które znane i zabytkowe, tych miejsc które czasem zapomniane, tych które zyskały nowe życie.
.
Prezentacja publikacji Turystyka w mieście historycznym, red. K. Góralczyk, K. Gądek, M. Smyth, Kraków 2023, wydawnictwo AVALON.
Publikacje stanowi zbiór dokumentów prawnych i regulaminów. Składa się na niego 62 dokumenty podzielone na cztery działy tematyczne. Pierwszy stanowią dokumenty Organizacji Narodów Zjednoczonych, kolejne to dokumenty europejskie, następnie dokumenty polskie i wreszcie – kodeksy i wytyczne turystyczne
.
Prezentacja programów edukacyjnych stworzonych przez akademików i praktyków z branży turystycznej i eventowej
Projekt pn. „Nowe wyzwanie na rynku pracy- edukacja dla turystyki postpandemicznej” (nr projektu: EOG/21/K3/W/0044) korzysta z dofinansowania w wysokości 95 725 EUR, z czego 81 366,25 EUR pochodzi od Islandii, Liechtensteinu i Norwegii w ramach Mechanizmu Finansowego EOG na lata 2014-2021, a 14 358,75 EUR z budżetu Państwa. Projekt realizowany w ramach Programu Edukacja, Komponent III.
Projekt „Nowe wyzwanie na rynku pracy – edukacja dla turystyki postpandemicznej” realizowany jest przez Katedrę Krajobrazu i Dziedzictwa Kulturowego UPJPII od dwu lat. Jego efektem jest stworzenie platformy dla spotkania i dyskusji: przedstawicieli branży turystycznej i eventowej, akademików i samorządowców – tak by wspólnie rozmawiać i działać w kierunku promowania dziedzictwa kulturowego i historycznego, ale też wykorzystywania go na przykład do tworzenia produktu turystycznego.
W ramach Wydarzenia prezentującego wyniki prac odbył się cykl paneli dyskusyjnych:
Bezpieczeństwo dziedzictwa i w obszarze turystyki Dbanie o dziedzictwo kulturowe i historyczne nie zawsze jest łatwe. Zdarza się że działając w dobrej wierze można stać się wandalem. Jak ratować dziedzictwo gdy zagrażają kataklizmy lub działania wojenne? Jak chronić je przed pożarem lub powodzią. Jak w lokalnych społecznościach i samorządach przygotować się na takie scenariusze? A co gdy w tych obiektach pojawiają się turyści…
Goście:
dr Katarzyna Góralczyk – wykładowca uniwersytecki, prezes Instytutu Bezpieczeństwa Dziedzictwa
dr Artur Luzar – wykładowca uniwersytecki, Wydział Centrum Szkolenia OLiDK
Grzegorz Gotfryd – wójt gminy Szerzyny; prowadzenie Katarzyna Gądek
prowadzenie Katarzyna Gądek
Nowoczesne technologie w promowaniu dziedzictwa i w branży turystycznej oraz eventowej Nowoczesne technologie rozwijają się z kosmiczną szybkością. Kolejne wersje sztucznej inteligencji pojawiają się na rynku co kilka miesięcy. Pandemia wymusiła przeniesienie życia do przestrzeni wirtualnej. Co z tych doświadczeń zostało w przestrzeni społecznej? Jak nowe technologie wpływają na rynek turystyczny? Czy i jak można je wykorzystywać w kulturze, turystyce i branży eventowwej?
Goście:
Magdalena Sroka – prezes Alvernia Planet
Mirosław Krzyszkowski – twórca filmowy i telewizyjny
Piotr Laskowski – prezes Małopolskiego Oddziału PIT; prowadzenie Katarzyna Gądek
prowadzenie Katarzyna Gądek
Turystyka kwalifikowana i kulturowa Są takie formy turystyki do których trzeba się przygotować lub mieć określone kwalifikacje. Do takich należy na przykład turystyka kulturowa. Bo by właściwie doświadczyć – trzeba rozumieć. Jak przygotować się do wyjazdów i podejmowanie gości z odmiennych kręgów kulturowych i religijnych? Co warto wiedzieć o zasadach religii. A jakie smaki kuchni polskiej są nieakceptowane przez turystów zagranicznych? Czy można zwiedzać rafy koralowe nie potrafiąc pływać?
Goście:
Roman Marczewski – instruktor i organizator wypraw nurkowych Waterborn
Julien Hallier – ekspert od polsko-francuskich relacji biznesowych
doc. ThDr. Peter Borza, PhD. – wykładowca uniwersytecki, ekspert od słowacko-izraelskich kontaktów kulturowych
prowadzenie Katarzyna Gądek
.
W drugim dniu możliwe będą branżowe konsultacje eksperckie
Rozmawiamy o wykorzystywaniu dziedzictwa w marketingu w turystyce i branży eventowej, budowaniu oferty w nawiązaniu do dziedzictwa i o tym jak ważna jest spójność i prawdziwość np. w wykorzystywaniu tradycji do promowania regionów geograficznych.
Zaproszonymi gośćmi są:
red. Piotr Legutko – dyrektor TVP Historia oraz TVP Dokument
dr hab. Lucyna Rotter prof. UPJPII – kier. Katedry Krajobrazu i Dziedzictwa Kulturowego
Ogólnopolska konferencja naukowa „Uczeń i mistrz. Tradycja i innowacyjność w naukach humanistycznych” zorganizowana przez Katedrę Archiwistyki i NPH, Komisję Historycznę PAN Oddział w Katowicach.
Konferencja pod patronatem Wiceprezesa Rady Ministrów, Ministera Nauki i Szkolnictwa Wyższego Pan Jarosław Gowin,
A wiecie, że w Krakowie są franciszkanie w pakiecie… Myślę, że święci nawet mają problem by, poukładać sobie mentalnie wszelkie odłamy i gałęzie franciszkańskie. A my w Krakowie mamy pakiecik I to wszystko w orbicie Rynku! To znaczy… prawie pakiecik – ale najważniejsze gałęzie franciszkańskiego drzewka, są
Pierwsi do Krakowa przybyli Franciszkanie Konwentualni, zwani czasem potocznie czarnymi, ze względu na kolor habitów. W sumie dość szybko, bo niecałe trzydzieści lat od założenia zakonu. Biskup Wisław się zgodził, kapituła dała grunta i klasztor powstał. No i nieprzerwanie działa do dziś. Cała bryła kościoła i klasztoru ulegała co oczywiste cyklicznym przebudowom (z powodu widzimisię lub z powodu konieczności np. po pożarze), choć właściwie… ogólny średniowieczny rys zachowała. Ale bez najmniejszego wysiłku znajdziemy tu i renesans, i barok, i późniejsze ślady też. Z mojego, subiektywnego punktu widzenia najważniejsza „fabryka” była w XIX wieku, gdy Wyspiański polichromią i witrażami, zrobił łąkę i zagajniki w całym kościele. I do tego jeszcze wpuścił całe stado sensualnych niemal aniołów…
Kolejni przybyli do Krakowa bernardyni (potocznie zwani franciszkanami brązowi – analogicznie ze względu na kolor habitu ). Jan Kapistran zaszalał z żarliwością kazań – i Oleśnicki chcąc nie chcąc zaordynował drewniany kościół i klasztor na Stradomiu – dedykując go św. Bernardynowi ze Sieny (stąd bernardyni). Potem liczne budowy, rozbudowy i remonty… no i mamy barok wnętrza przecudowny Tutaj (znowu subiektywnie) najciekawsza dla mnie ta po potopie szwedzkim, gdy do wystroju wnętrza przyczynił się mocno Lekszycki i jego fantastyczne płótna „Ostatnia Wieczerza”, „Upadek” i „Ukrzyżowanie”.
Następni w kolejce reformaci. To już XVII wiek. Najpierw osiedlili się na Garbarach, potem nieopodal ale już po drugiej stronie muru miejskiego. Nowa lokalizacja okazała się dość wyjątkowa. To znaczy kościół i klasztor klasyczny – według standardów nowej zreformowanej gałęzi franciszkańskiej. Ale krypty… hmmm… mikroklimat się w nich zrobił taki, że grzebane tam zwłoki nie uległy rozkładowi a mumifikacji. Do dziś (czasem krypty są otwierane) można zobaczyć, śpiących snem wiecznym zakonników; żołnierza napoleońskiego; małą dziewczynkę, która wygląda tak jakby przez uchylone nieco powieki podglądała ciekawskich przechodniów i lekko się do nich uśmiechała…
No i na deser kapucyni. Też przybyli w XVII wieku, ale pod koniec. Kościół to cudny barok toskański. A wystrój utrzymany w klimacie klasycznych wnętrze kapucyńskich. Piękne surowe ciepłe w kolorystyce drewno, ramię trzymające krzyż przytwierdzone do ambony, ascetycznie ale z elegancją. W ołtarzu bocznym – „Tułaczka”. To figura Maryi z fasady kamienicy przy ul. Grodzkiej. Pięć lat szukano dla niej lokum, wędrowała po całym klasztorze – w te i we w te . Wreszcie Dogmat o Niepokalanym Poczęciu pomógł i w 1904 roku wylądowała w bocznym ołtarzu. Podobno odwiedzała tę figurę Modrzejewska…
No OK… może na początek wystarczy opowieści o krakowskich odsłonach zakonów I Reguły San Francesco
A wiecie, że w Krakowie porozsypywały się szopki, betlejemki i inne jasełka? W sumie nic dziwnego, okres świąteczny przecież. I nic dziwnego też, że we wszystkich kościołach w ramach dekoracji – mniej lub bardziej tradycyjne, mniej lub bardziej zaangażowane, mniej lub bardziej estetyczne – szopki się instaluje. Podobno w Krakowie najpiękniejsza jest u bernardynów. No nie wiem… Jak kto ciekawy – niech przyjdzie i zobaczy. Taki spacer… Swoją drogą spacer szlakiem „kościelnych” szopek krakowskich może się okazać sporą wyprawą. Mamy w Krakowie daleko ponad 150 świątyń!
Od lat duże zainteresowanie wzbudzała szopka u kapucynów. Bo i warta zobaczenia! Sama betlejemka u stóp grodu Kraka (tak gdzieś niedaleko bramy Floriańskiej… ). A wokół… Krakowiacy w strojach podkrakowskich wsi wywijają – krakowiaka chyba. A przed stajenką w tańcu jakimś (chocholim prawie bo cały czas w kółko…) i papież, i o. Pio, i Kościuszko na koniu, i Sobieski (też konno). Nawet jakiś dziwny gość zawitał – bo w miejsce św. Mikołaja (tego z Bari) pojawił się krasnal uzurpator – też czasem Mikołajem zwany. No i aniołowie fruwają, i gwiazda też podryguje. Kiedyś dodatkową atrakcją była możliwość spotkania brata Józia – zakrystiana (persona znana w Krakowie była z licznych dykteryjek, które o nim krążyły). Gdy dzieci gromadziły się przy szopce – dla podniesienia atrakcyjności – miał zwyczaj robić śnieg, z góry sypiąc proszek ixi… Po „spektaklu” zbierał proszek odkurzaczem i… da capo! Aromat w całym kościele był niepowtarzalny!!!
Ciekawa szopka u św. Anny. To jakieś lapidarium. Wszystkie figury – odlewy gipsowe, popiersia, pomniki tych znanych i z Krakowem związanych. Takie kadry historii ale zaklęte w gipsowym odlewie. „Dziecięciem będąc” lubiłam natomiast oglądać szopkę u „czarnych” franciszkanów. Kiedyś wypełniała całą przestrzeń kaplicy Salomei. Z przodu stał leciwy odrapany aniołek, który kiwał głową gdy wrzuciło się pieniążek. Dzieci były zachwycone!!! Rodzice ciut mniej…
Ale w Krakowie mamy też rodzimą lokalną produkcję na okoliczność Bożego Narodzenia – Szopki Krakowskie. Od niedawna są na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Od lat na początku grudnia szopkarze krakowscy prezentują swoje dzieła na rynku pod Adasiem. A cudeńka to prawdziwe!!! Od takich, które w skorupce orzecha się mieszczą do gigantów na kilka pięter co i kilku rosłych chłopa by unieść musi się natrudzić. Potem konkurs, laury i wystawa. Kiedyś była w Auli św. Maksymiliana, potem w Krzystoforach, potem w Celestacie, teraz na powrót w Krzysztoforch. Ale i od kilku lat w gablotach i na witrynach kilkadziesiąt szopek po całym Krakowie jest porozstawianych. Szopka krakowska musi mieć elementy z architektury Krakowa zaczerpnięte (co krakowsko cudne) i musi być staniolem błyszcząca (co świąteczne pięknie)… no… i piękne i w pejzaż Krakowa się cudnie wpisuje dekorując go świątecznie jak bombki na choince.