Było o emocjach, adrenalinie, odporności psychicznej i ułamkach sekundy, które są codziennością dla fotoreportera. I o kadrowaniu codzienności, takim z lekkim przymrużeniem oka.
Gość programu: Krzysztof Karolczyk
Prowadzenie: Lucyna Rotter
Realizacja: Paweł Kaszuba, Jarosław Raczek; Kamery: Kacper Odrzywołek, Agata Ciechanowska; Współpraca: Paulina Brzostowska, Ludmiła Dobija, Ewa Kantek, Michał Michalski, Anna Wilkońska, Gabriela Waś
JP2TV, Kraków 2022
Gdzie leży Pińczów? No to jest proste – na trasie do Betlejem 
„Ot trzeba iść do Wieliczki, potem do Pińczowa,
a z Pińczowa na Bielany, potem do Głogowa.
Zaś z Głogowa do Mogiły będzie już pół drogi,
weźmiem z sobą ze dwa sadła, by smarować nogi.
Zaś z Mogiły do Szkalmierza, a potem na Tyniec;
a zaś z Tyńca do Betlejem, to już drogi koniec”
No pokrętna droga ale jakoś to tak było z tą trasą w jednej z pastorałek. Ale gdyby ktoś jednak chciał zlokalizować na mapie – to Ponidzie.
Historia miasta od wieków średnich się snuje. Gród, potem średniowieczny zamek (z którego marne reszteczki zostały jeno) a potem Wielopolscy zaordynowali sobie pałac gustowny (on dla odmiany w jednym kawałku właściwie się zachował).
Pińczów jako centrum reformacji głównie zasłynęło do tego stopnia, że w XVI wieku „podziękowano za współpracę” paulinom a kościół przeformatowano w zbór kalwiński. Było tu i słynne kalwińskie gimnazjum i drukarnia itd. itd., nawet biblię przetłumaczyli na język polski – nie najgorzej zresztą.
W sumie to takie miasto wielu religii, bo i katolicy i kalwini, no ale i żydzi. Spory procent mieszkańców miasta stanowili. Właściwie – większość w niektórych momentach historii. Pierwszy kahał powstał tutaj już w połowie XVI wieku. Dość szybko wybudowano synagogę, No i też drukarnie i cheder. Pińczów generalnie edukacją stał! Ale społeczność Żydowska przyczyniła się mocno też do rozwoju gospodarczego miasta. Żeby wspomnieć choćby fabrykę sukna Rosenberga, albo fabrykę Berensteina. Pińczów – prężny rozwijający się ośrodek, centrum życia… bywało… Dzisiaj to senne miasteczko, do którego przejeżdżają jedynie fascynaci historii.
Było o filmowaniu najdalszych zakątków świata. Obserwowaniu kultur przez obiektyw kamery i aparatu. I o podróżowaniu, które stało się przepisem na życie
Goście programu: Elżbieta i Andrzej Lisowscy
Prowadzenie: Lucyna Rotter
Realizacja Paweł Kaszuba; Kamery: Agata Ciechanowska, Wiktoria Ząbka; Współpraca: Paulina Brzostowska, Ewa Kantek, Michał Michalski, Karolina Osiecka, Anna Wilkońska, Gabriela Waś
JP2TV, Kraków 2021
Były leniwe, nieśpieszne opowieści o fotach robionych w raju introwertyków – na Królewskim Szlaku, który biegnie przez Szwedzką Laponię.
Gość programu: Tomasz Susuł
Prowadzenie: Lucyna Rotter
Realizacja: Paweł Kaszuba; Kamery: Agata Ciechanowska, Justyna Żelichowska; Współpraca: Paulina Brzostowska, Ewa Kantek , Anna Wilkońska, Michał Michalski, Gabriela Waś
JP2TV, Kraków 2021
Pustelnia Złotego Lasu… Fajne te nazwy kameduli nadawali swoim eremom. Rytwiany – bo o nich mowa, to fundacja z 1621 roku. Wojewoda krakowski Jan Tęczyński i jego brat Gabriel wojewoda lubelski sprowadzili tu mnichów, fundując równocześnie dla nich erem. Założony na równinie wśród sosnowych sandomierskich lasów nad rzeką Czarny – w pełni zasługiwał na swoją nazwę, choć ona sama wzięła się nie tyle od piękna otaczającej go przyrody a od przekazania przez Tęczyńskiego eremowi wielu naczyń liturgicznych, wśród których wyróżniała się szczerozłota puszka na komunikanty wysadzaną szmaragdami i diamentami. Sam erem… cóż… Pustelnie jak w większości fundacji na ziemiach polskich, w równych czterech szeregach. W sumie „domków” eremickich było szesnaście. W centralnej części kościół. Pustelnie i klasztor były otoczone ogrodami i sadami. Do zabudowań eremu należały także jak to u kamedułów, między innymi: piekarnia, pasieka, browar, gorzelnia, kurnik, stajnie dla bydła oraz stodoły a nawet apteka. Sam kościół – tu akurat dość mocno zgodny architektonicznie z przepisami zakonnymi (W konstytucjach zakonnych kamedułów są bardzo dokładne wytyczne jak zbudowane powinny być kościoły, czy pustelnie mnichów. Wytyczne podane są co do centymetra!). W Rytwianach jest to jednonawowa świątynia z silnie zarysowanym chórem zakonnym zajmującym około 1/3 długości kościoła. Od strony południowej i północnej usytuowano kapitularz, zakrystię i po dwie kaplice komunikujące się ze świątynią. W zakrystii wydzielone zostały dwie przestrzenie: kaplica i miejsce na lavabo (lawaterz). Jedynym odstępstwem od reguł zakonnych jest bogaty wystrój wnętrza, z polichromią wykonaną przez kamedułę włoskiego Wenantego z Subiaco.
Dzisiaj w Pustelni Złotego Lasu, kamedułów już nie ma. Erem został zlikwidowany w 1820 roku. Teraz obiekt pełni funkcję hotelowo – restauracyjną, a sam kościół – sakralną. Można przyjechać, odpocząć w miłych okolicznościach przyrody, zjeść coś tam miejscowego. I… na pewno wyciszyć się… Bo choć modlitw mnichów nie słychać w Rytwianach już od ponad stu lat, to jakoś nie bardzo się ma tu ochotę nawet rozmawiać podniesionym głosem. Cisza jest chyba integralnym elementem wystroju. Zakłóca ją wyłącznie szum drzew….
Było o fotach Indii zrobionych 30 lat temu, które stając się kliszami pamięci wpłynęły mocno na teraźniejszość i dały impuls do pisania książek.
Gość programu: Cezary Borowy
Prowadzenie: Lucyna Rotter
Produkcja: Paweł Kaszuba; Realizacja: Jarosław Raczak; Kamery: Agata Ciechanowska, Justyna Żelichowska; Współpraca: Paulina Brzostowska, Ewa Kantek – opracowanie graficzne, Anna Wilkońska, Michał Michalski, Michał Sowa, Konrad Janik
JP2TV, Kraków 2021
Najniebezpieczniejsze miasto świata? No królewskie miasto Sandomierz oczywiście! Toż co tydzień w każdym odcinku kogoś mordują, gwałcą, w najgorszym wypadku okradają… Tylko jakoś rower Mateusza zawsze bezpieczny… 😉
OK… miasto cudowne! Piękne, urokliwe, czarujące itd. itd. Miejsc wartych odwiedzenia mrowie! Na przykład klasztor dominikanów i kościół Jakuba. To w tym właśnie klasztorze śmierć w XIII wieku poniósł przeor Sadok i jego 49 współbraci. Pięknie to swoją drogą wyśpiewał Jacek Kowalski w „Męczennicy sandomierscy anno 1259”. W samym klasztorze późnoromańskie fragmenty architektury świetnię się zachowały. Gdy się odwiedza te mury – mimo ich przebudów, klimat wieków średnich wyraźnie czuć każdym zmysłem…
Też średniowieczna ale późniejsza nieco bazylika katedralna. Trójnawowy kościół halowy z klasycznym sklepieniem krzyżowo żebrowym. No i oczywiście z barokowym wyposażeniem pełnym roztańczonych aniołów, które podglądają przycupnięte tu i ówdzie putta. A! Najsłynniejszy kalendarz hagiograficzny „Martyrologium Romanum”. Na kolejnych dużych płótnach tłum świętych męczenników. I tak pokazanych, że… nie ma wątpliwości w jaki sposób najwymyślniejszy śmierć im została zadana… No obrazy nie pozostawiają wiele dla wyobraźni…
Kościołów i klasztorów w Sandomierzu sporo, ale nie można zapomnieć o świeckiej architekturze. A perełki tu są. Zamek królewski z metryczką z XIV wieku. Wewnątrz teraz muzeum… ale to osobna opowieść… Poza tym dom Długosza. Brama opatowska – gotycka ale zwieńczona renesansową attyką. No i dumnie stojący na środku rynku ratusz. A jak komuś spacerowanie po ulicach miasta się znudzi nieco – to można pozwiedzać podziemia. To system kupieckich piwnic i korytarzy rozciągających się pod miastem. Kiedyś były miejscem przechowywania dóbr wszelakich ale i bywały też schronieniem. Krzyżuje się tutaj kilka szlaków: cysterski, via Jagiellonica, św. Jakuba, architektury drewnianej itp.
A ja chyba najbardziej lubię Wąwóz Królowej Jadwigi. Zwłaszcza jesienią. Pięknie tam… Czasem straszno… Czasem szum liści tylko słychać… Tak głośny, że nawet myśli potrafi zagłuszyć…
Polskie Carcassonne – czyli Szydłów. OK – gabaryty mniejsze, ale porównanie zasadne w sumie. Średniowieczne, królewskie miasto. Od XIV wieku nawet zamek miało – taki zamysł miał Kazimierz Wielki (to ten od przerobienia Polski z wersji drewnianej na murowaną…). Wtedy też miasto otoczono warownymi murami. Lokalizacja korzystna a i obrotni mieszczanie oraz rzemieślnicy – Szydłów rozkwitał w oczach. A dzisiaj? Fajne, klimatyczne miejsce. Sporo śladów historii – zwłaszcza tych z wieków średnich. Też sakralnych z tego okresu. Trzy kościoły (w tym jeden w ruinie) i synagoga. Ta ostatnia dobrze zachowana – obecnie pełni funkcję muzeum. Przy czym ekspozycja… no delikatna będę i powiem że… umiarkowanie przemyślana…
Zamek… no cóż… to co się zachowało robi dobre wrażenie. Sale ekspozycyjne w Skarbczyku… to rzecz gustu. Jest też Sala Rycerska. Nieźle zrobione (choć ekspozycja jakichś „śmiesznych” narzędzi tortur – powaliła mnie…) Trochę źle trafiłam bo akurat na jakiś ślub, który miał się w środku odbyć.. i dekoracje na te okoliczność… no nie przyczyniły uroku ani architekturze ani podniośłości chwili… Ale generalnie miło do zamku zaglądnąć.
Ale jednak największe wrażenie robią (przynajmniej na mnie) ruiny kościoła i szpitala św. Ducha. Może dlatego, że już ciut zmęczona byłam po całym dniu, a może dlatego że lubię po prostu takie miejsca… ale gdy przysiadłam, na jakimś fragmencie filara chyba – kamienie nie tylko miłym chłodem mnie otuliły ale i szeptać o dawnych dziejach zaczęły… i to dość wyraźnie…
Jedno z najmniejszych liczebnie miast Polski – Wiślica. To znaczy, obecnie najmniejszych (bywają wsie mające dwa razy więcej mieszkańców). Ale… Miejsce leciwe. Wzmianki już od IX wieku. Jakieś na poły legendarne ślady Wiślan, potem Piastowie i Wiślica staje się jednym z ważniejszych ośrodków administracyjnych w Małopolsce. I tak przez kolejne wieki sinusoidalnie ale jednak wzrost i znaczenie miasta rośnie.
Najważniejszym zabytkiem miasta jest bazylika kolegiacka Narodzenia NMP. Jeden z kościołów zaordynowanych przez Kazimierza Wielkiego, w ramach jego fundacyjnych poczynań (to tak w ramach pokuty… ). To znaczy pierwsza świątynia była romańska, potem w XIII wieku rozbudowana w typie bazylikowym. Dopiero ta trzecia i zachowana do dziś to ta Kazimierzowska. Nad bocznym portalem zachowała się tablica erekcyjna z królem Kaziem w roli donatora. Co istotne prawdopodobnie już od XII wieku była tu kapituła. Początkowo nieliczna ale z czasem mocno znaczących i wpływowych kanoników Wiślica gościła. Obok kościoła dom Długosza przecież stoi – co wiele tłumaczy 
. We wnętrzu świątyni zachowało się kilka perełek np. gotyckie sacramentarium, słynna posadzka z orantami w krypcie, trochę bizantyjsko (bizantyński – jak kto woli ) – ruskiej polichromii, Madonna Łokietkowa w cudnym kontrapoście w ołtarzu stoi (podobno przed tą figura modlił się Łokietek o zjednoczenie ziem – czyli w sumie skuteczna), obok renesansowe epitafia kanonickie, a z najnowszych sytuacji – stalle według projektu Szyszko-Bohusza.
Jakie jest Warmińsko-Mazurskie? Piękne widoki po horyzont (bo góry nie zasłaniają 😉). Zielono we wszystkich odcieniach. I miodem wszędzie pachnie, bo na żółto pola rzepak pomalował, zapach przy okazji rozsiewając. Krowy – chodzą luzem (nawet te angielskie z rogami jak bizony). Tu i tam kozy lub barany się pasą a i nawet drób wszelakiej proweniencji chodzi sobie dostojnie gdacząc, kwacząc i w każdym innym ptasim języku gadając. A propos ptactwa – bociany to tu chyba z kilku okolicznych województw zagonili! Co słup – to gniazdo. Ale w jednej wsi (pojęcia nie mam jak się nazywa. Po prostu jechałam z punktu A do punktu B właśnie tamtędy) – to już przesadzili! 😊 Przez wieś biegną druty z prądem powieszone na słupach. To się jakoś tam fachowo nazywa – nie ważne… 😊 Na każdym słupie, a było ich pewnie ponad dwadzieścia jak nic – gniazdo. I w każdym gnieździe boćkowa rodzinka!
Bardzo pusto na drogach. Czasem miałam wrażenie, że mogę zaparkować na środku jezdni i piknik urządzić – i dopiero jak skończę jeść to jakieś auto z naprzeciwka nadjedzie! Ale jedna trasa mnie zaskoczyła na max. Jadę sobie spokojnie a tu znienacka, droga się w pas startowy dla samolotów zamieniła! Widać aut na drogach mało ale na samolot z przeciwka sunący się „nadziać” można. Tu i tam jakiś zamek krzyżacki mocarnie murami potężnymi wrósł z pejzaż, jakieś smukłe wieże kościołów protestanckich albo i katolickich, albo protestanckich przerobionych na katolickie teraz. Z synagog prawie nic nie zostało niestety… Taka historia tych ziem… Kilka niezłych muzeów i skansenów. Subiektywnie popodglądam w kolejności postach dokładniej, te które udało mi się odwiedzić😉. Generalnie dobre miejsce na wypoczynek i pozwiedzanie!
A! Jeden kamyczek do ogródka… 😊 W restauracjach – generalnie wszystkie dania ze świnki. Nawet do rosołu świnkę dorzucają… Ba! Nawet w deserze kamuflaż świnkowy – bo ciasta z galaretką… Ja się nie dziwię, że po drodze tylko pasące się bydło rogate i drób widziałam… 😉
Ot taka kraina miodem i mlekiem… i pieczonymi świnkami!😊
© 2026 Lucyna Maria Rotter
Theme by Anders Noren — Up ↑
