Miesiąc: czerwiec 2026

Spis treści „zakątków polskich”

SPIS TREŚCI

.

Województwo Dolnośląskie

Województwo Kujawsko-Pomorskie

Województwo Lubelskie

Województwo Lubuskie

Województwo Łódzkie 

Województwo Małopolskie 

Województwo Mazowieckie   

Województwo Opolskie 

Województwo Podkarpackie

Województwo Podlaskie

Województwo Pomorskie

Województwo Śląskie

Województwo Świętokrzyskie

Województwo Warmińsko – Mazurskie

Województwo Wielkopolskie

Województwo Zachodniopomorskie 

Łódzkie – Łódź, jedno miasto różnych narodów, Żydzi

Łódź to takie miasto, które od początku powstawała przy współudziale, alfabetycznie – Niemców, Polaków, Rosjan i Żydów. I mniejszych społeczności innych narodowości też. Taka „ziemia obiecana” (i nie przypadkiem używam tego określenia 😉 ) Ci którzy się tutaj osiedlali, mieli nadzieję na poprawę swojej sytuacji ekonomicznej, sukces, szczęście, awans społeczny…
Kiedyś spacerując po Łodzi zaczęłam wyłuskiwać z przestrzeni miasta ślady kolejnych grup narodowych (często też religijnych w podobnym podziale). Na przykład. W Łodzi przed wojną było jakieś 250 synagog. W większości małe prywatne. Kilka było pięknych, z rozmachem architektonicznym wniesionych. Na przykład Wielka Synagoga wzniesiona w XIX wieku z fundacji łódzkich fabrykantów, albo Litwaków, albo Alte Szil – główna synagoga gminy… Dzisiaj pozostały po niech co najwyżej tablice upamiętniające miejsce gdzie stały. W Łodzi są dwie synagogi. Jedna na Pomorskiej – czynna. Tam działa gmina. Druga na podwórku kamienicy przy ul. Rewolucji 1905. Trudno ją zobaczyć bo domofon w bramie… Mały budynek synagogi ogrodzony płotem z siatki. Chyba nie bardzo jest używana. Ale przynajmniej budynek się zachował! I tak sobie łażąc pomyślałam… Serio??? To wszystko (plus cmentarz żydowski) co zostało po całej społeczności, która do powstania i rozwoju miasta się przyczyniała??? Tylko tyle zostało????
Ale zaraz olśnienie przyszło! No przecież społeczność żydowska to nie tylko same synagogo! Pałac Izraela Poznańskiego to jeden z bardziej okazałych budynków w mieście. Teraz jest tam Muzeum Miasta Łodzi. Ale pałac wzniósł Izrael Poznański jako mieszkanie dla siebie i swojej rodziny. Że z rozmachem? A co? Nie wolno? 😊 Podobno gdy architekt zapytał zleceniodawcę, w jakim stylu ma wybudować pałac – Poznański odpowiedział: „We wszystkich! Stać mnie.” No i powstała – największa rezydencja fabryczna w Polsce! Hilary Majewski projekt rozpoczął a potem rozbudowali pałac Adolf Zeligzon i Franciszek Chełmiński. Tuż obok pałacu była fabryka Izraela Poznańskiego. Budynki się zachowały w dobrym stanie W 2006 roku budynki odrestaurowano i obecnie mieści się tu centrum handlowo rozrywkowe „Manufaktura”. Przyznam, że zupełnie fajnie zagospodarowano tę przestrzeń. Klimatyczne wrażenie robi zwłaszcza wieczorową porą.
A ul. Piotrkowska! Dwa piękne pomniki łodzian. Artur Rubinstein siedzi przy fortepianie, a Julian Tuwim przysiadł zamyślony na ławce. Pewnie obmyśla kolejny wiersz… A gdy do jednego z podwórek wejść – to zupełnie fajnie zachowana suka. Wiem, wiem 😊 Polskim czytelnikom umiarkowanie się to słowo z architekturą kojarzy 😊 Suka to namiot na święto Sukkot. Budowane są zwykle w wersji namiotu lub szałasu jedynie na święto, ale bywało też, że były takie całoroczne. To znaczy cały rok były formą balkonu lub jakiegoś wykuszu czy lekko zabudowanego tarasu który na sukę w Sukkot można było łatwo przerobić. Sporo też mieszkań, domów, kamienic i pałacyków, które budowane były i zamieszkiwane przez żydowskich mieszkańców miasta. No i cmentarz oraz Park Ocalałych – ale to na kolejną opowieść zostawię. A tym czasem dosiądę się do Tuwima. Może mi na ucho powie swój wiersz o Łodzi…
„Gdy kiedyś czołem dosięgnę gwiazd
I przyjdzie chwały mej era,
Gdy będzie o mnie kilkaset miast
Sprzeczać się, jak o Homera,

Gdy w Polsce będzie pomników mych
Więcej niż grzybów po deszczu,
I w każdym mieście zacznie się krzyk:
„Ja Ciebie wydałem, wieszczu!” –

Niechaj potomni przestaną snuć
Domysły „w sprawie Tuwima”,
Bo sam oświadczam: mój gród – to Łódź,
To moja kolebka rodzima!

Niech sobie Ganges, Sorrento, Krym
Pod niebo inni wynoszą,
A ja Łódź wolę! Jej brud i dym
Szczęściem mi są i rozkoszą!

Tu, jako tyci od ziemi brzdąc,
Zdzierałem portki i buty,
Tu belfer, na czym świat stoi klnąc,
Krzyczał: „Ty leniu zakuty!”

Tu usłyszałem burz pierwszych grom
I pierwsze muzy szelesty!
(Do dzisiaj stoi ten słynny dom:
Andrzeja, numer czterdziesty.)

Tu przez lat dziesięć, co drugi dzień,
Chodziłem smętnie do budy,
Gdzie jako łobuz, pijak i leń
Słynąłem, ziewając z nudy.

I tu mi serce na wieczność skradł
Ktoś cichy i modro-złocisty,
I tu przez siedem ogromnych lat
Pisałem wiersze i listy…”

VIII Międzynarodowa Interdyscyplinarna Konferencja Akademicka – „Wielowymiarowe funkcjonowanie istot ludzkich w warunkach transformacji w kierunku ery sztucznej inteligencji (AI)” Londyn 2026

Z przyjemnością zapraszamy do udziału w VIII Międzynarodowej Konferencji, poświęconej interdyscyplinarnej refleksji nad funkcjonowaniem człowieka w jej poznawczych, percepcyjnych i edukacyjnych wymiarach w kontekście trwającej transformacji w kierunku ery sztucznej inteligencji (AI). Konferencja stanowi najnowszą odsłonę cyklu spotkań akademickich organizowanych przez Polish University Abroad w Londynie.

26th – 28th Czerwca 2026. Możliwość uczestniczenia online (linki do paneli – w programie).

Będę miała przyjemność też wygłosić na konferencji referat „Od igły do algorytmu – technologiczna rewolucja w modzie”.

pełne informacje i program tutaj 👉 PROGRAM KONFERENCJI

Turcja – Stambuł, religijnie

Religie Księgi: judaizm, chrześcijaństwo i islam. W Stambule są w komplecie.

Najstarszą religią jest judaizm. Społeczność żydowska mieszkała tu już w czasach Bizancjum. Wtedy w mieście działały trzy synagogi. Teraz w Stambule, to głównie judaizm w wersji sefardyjskiej. Największa grupa Żydów z Hiszpanii przeniosła się tu w XV wieku gdy w Hiszpanii wybuchły prześladowania. Wówczas sułtan Bajazyd II wysłał okręty na ratunek prześladowanym w Hiszpanii, Żydom i Muzułmanom. Przesiedlili się też do Stambułu Żydzi z Italii. W XIX a potem w XX wieku dołączyła niewielka grupa Żydów Aszkenazyjskich z różnych miejsc Europy oraz Romanioci i Żydzi syryjscy. Przesiedleńcy (od XV wieku począwszy) przenosili wraz z dobytkiem też wiedzę i doświadczenie. Przykładem drukarnie Gutemberga, rozwój medycyny, bankowości itd. Aktualnie w Stambule działa 26 synagog. Najważniejszą jest Synagoga Neve Shalom. Zbudowana w połowie XX wieku według projektu Elyo Ventury i Bernara Motola. Ale mnie się bardziej podoba XIX wieczna Synagoga Hemdat Israel. 🙂 Jasna, przestronna z gustownym wystrojem wnętrza. Jasna, przestronna z gustownym wystrojem wnętrza. Jedna z najstarszych zachowanych synagog to Ahrida w Stambule. Jej powstanie datowane jest na XV wiek. Jest też Synagoga aszkenazyjska zwana austriacką – bo Żydzi z Austrii ją ufundowali. Solidny, strzelisty w sumie, z ciemnego drewna Aron Ha-Kodesz… Ciemne, drewniane ławki poukładane karnie w rzędach… Nie ma wątpliwości, że to austriacka robota! 😉

Gdy Stambuł był jeszcze Konstantynopolem – narodził się tutaj wschodnia wersja chrześcijaństwa. Miasto przechodziło różne koleje ale Patiarchat Konstantynopola nieprzerwanie działa. Oprócz niego też kilka innych wersji chrześcijańskich Kościołów: Ormiański, Syryjski Ortodoksyjny, Bułgarski Prawosławny, Grecki Prawosławny, Katolicy Lewantyńczycy… Są też niewielkie grupy Włochówm, Niemców, Polaków i Bośniaków – praktykujących różne odłamy chrześcijaństwa. Jakie zabytki i miejsca kultu wymienić? Ponad 120 kościołów różnorakich działa… Na przykład bazylika św. Antoniego Padewskiego. Ale… Najbardziej z chrześcijaństwem kojarzy się meczet. 😉 Hagia Sophia czyli kościół Mądrości Bożej. Powstał z inicjatywy cesarza Bizancjum Justyniana I Wielkiego, choć pierwsza jej wersja zaczęta była już za Konstantyna. Świątynia była giiiigantyczna! I robiła prawdziwie wrażenie. Zwłaszcza „lewitująca” nad bryłą, gdy się spogląda stojąc we wnętrzu – kopuła. W środku w głowie się kręciło do połyskujących cała tęczą barw mozaik. Kościół przechodził różne koleje losu: zawalenie się kopuły, ikonoklazm, trzęsienia ziemi, krucjaty, zamianę na meczet, potem muzeum… W XV wieku ostatni raz odprawiona została tu liturgia. Aktualnie Hagia Sophia jest czynnym meczetem i równocześnie muzeum. Dla zwiedzających udostępnione są części na galeriach, gdzie podziwiać można zachowane fragmenty mozaiki. Niektóre z nich są przysłonięte tak by nie były widoczne z dołu – gdzie muzułmanie modlą się. Islam zabrania przedstawień figuralnych…

No właśnie, islam. Najwięcej w Stambule obecnie meczetów co zrozumiałe w sumie. Pierwszy powstał około XIV wieku a teraz jest ich ponad 2 tys.! Do jednych z piękniejszych należy Błękitny Meczet. Dlaczego błękitny – no widać! Zbudowany na samym początku XVII wieku za panowania Ahmeda I. Klasyczna osmańska architektura. A w środku tysiące płytek ceramiki iznickiej – i w związku z tym, środku i na zewnątrz niebieski. Okazały i z rozmachem. No i stoi naprzeciw Hagia Sophia, którą miał przyćmić…

Bizancjum, czyli Konstantynopol, czyli Carogród, czyli Stambuł… Miasto kalejdoskop. Zmieniały się nazwy jak w kalejdoskopie a za tym postępowały też zmiany religii… A może to jednak nie kalejdoskop? Może to mozaika? Przecież niezmiennie z synagog dochodzą śpiewy „Lecha Dodi, likrat kala”… w kościołach słychać organy lub chóry, a z minaretów nawołują muezini…

do posłuchania – do pooglądania (SPIS TREŚCI)

SPIS TREŚCI

Programy telewizyjne

Wydarzenia

Wykłady

Audycje Radiowe i na kanałach YouTube

Spis treści – koncerty, spektakle…

.

Opery, musicale, balet, koncerty

.

MIASTOINSTYTUCJASPEKTAKL
BYTOMOpera ŚląskaNabucco 
Napój miłosny
KRAKÓWKlub Alchemia„Kim ty dla mnie jesteś” Janusz Radek i Adam Drzewiecki
KRAKÓWCentrum Kultury ŻydowskiejHomage dla Leopolda Kozłowskiego
Święto Meiselsa
Koncert muzyki żydowskiej w 86 rocznicę Nocy Kryształowej
KRAKÓWICE Kraków„Composites” Leszek Możdzer
„Czułe struny” Natalia Kukulska
KRAKÓWFilharmonia Krakowska Magia muzyki włoskiej na skrzypcach Paganiniego
Gwiazdy z Sinfoniettą
30 Wielkanocny Festiwal Ludwiga van Beethovena
29. Wielkanocny Festiwal Ludwiga van Beethovena – koncert smyczkowy
29. Wielkanocny Festiwal Ludwiga van Beethovena – recital fortepianowy Caleb Boricka
29. Wielkanocny Festiwal Ludwiga van Beethovena – koncert Beethoven Orchester Bonn
28. Wielkanocny Festiwal Ludwiga van Beethovena 17, 25, 27 III 2024
Festiwal 4 tradycji „Mi amor, mi alegria – pieśni Żydów sefardyjskich”
Festiwal 4 Tradycji, koncert „Wars, Wajnberg, Bernstein”
KRAKÓWTeatr LudowyRecital Marty Bizoń
KRAKÓWSynagoga Stara „Jom Riszon”
KRAKÓWSynagoga TempelFestiwal Klezmerski na Krakowskim Kazimierzu – Ślub i wesele Żydowskie
Muzyka Żydów Polskich
Symphony for Life
34 Festiwal Kultury Żydowskiej – „Chronika” Frank London
Kraków, 34 Festiwal Kultury Żydowskiej – „Tanz” Michael Winograd
Kraków, 34 Festiwal Kultury Żydowskiej – Koncert Kantorów: Będę chwalił Pana póki żyję, będę śpiewał Bogu memu póki dni moich (Ps. 146,2). W hołdzie błogosławionej pamięci kantora Benziona Millera
„Sprawiedliwym – uratowani”
KRAKÓWTauron Arena19 Festiwal Muzyki Filmowej „Międzynarodowa Gala Seriali”
KRAKÓWTeatr SłowackiegoSigismondo – Festiwal Opera Rara 2020
KRAKÓWPiwnica pod BaranamiMarek Bałata – Summer Jazz Festival 2022
Chanuka – Izabela Szafrańska
KRAKÓWNCK„Symfonia XXX wiosny”
KRAKÓWOpera KrakowskaAida
Bona
Carmina Burana 
Cosi fan tutte
Cyganeria/ La Bohema
Don Pasquale
Dziadek do orzechów
Gala AMKP w Operze
Koncert dla mamy
Madama Butterfly
Nabucco
Orfeusz w piekle 
Otello
Pan Twardowski
Traviata
Trubadur
Turandot
VII Royal Opera Festival „Kopciuszek” Gioachino Rossini
KRAKÓWŻydowskie Muzeum Galicjakoncert ROKduo „Żydowskie inspiracje” w ramach FKŻ 
OŚWIĘCIMMarsz Żywych i wydarzenia towarzyszące
POZNAŃTeatr Wielki im. St. Moniuszki w Poznaniu Halka
POZNAŃFilharmonia Poznańska Te Deum
WARSZAWATeatr Wielki Opera NarodowaCyganeria/ La Bohema
Traviata
Czarodziejski Flet
WARSZAWAFilharmonia Narodowa„Wielkanocny Festiwal L. van Beethovena” 2022 
WARSZAWAPOLIN„Діти: koncert z okazji Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu”
WARSZAWASinfonia Varsovia„Sinfonia Varsovia swojemu miastu” 2022
WARSZAWAFestiwalem Kultury Żydowskiej „Warszawa Singera”„Będzie pokój – will be peace – ihie shalom”, Symcha Keller & Native hasidic reggae orchestra
WIELICZKAKopalnia Soli Wieliczka Festiwal Muzyki Filmowej „REscoring Wajda”
WROCŁAWSynagoga pod Białym BocianemFestiwal Kultury Żydowskiej Simcha

.

Teatr, kino, spektakle

.

MIEJSCEINSTYTUCJAWYDARZENIE
„Prawdziwy ból” – reż. Jesse Adam Eisenberg
„Drive My Car” reż. Ryūsuke Hamaguchiego
„Po śladach. Ziemia tarnowska”
Teatr telewizjiKriton
KRAKÓWOśrodek Kultury im. CK Norwida Kino SfinksSłuchaj, synu, nauk mistrza
KRAKÓWBagatelaDialogi polskie
KRAKÓWTeatr LudowyAnioły w Ameryce
Boska
Chłopi
Don Kichot rzewne pieśni kobiet popularne seriale i rycerze 
Gdy przyjdzie sen
Mistrz i Małgorzata
 Wujaszek Wania
Zahipnotyzuj mnie. Piosenki Zygmunta Koniecznego
KRAKÓWTeatr Praska 52Kasrylewka i Świat
Napis
KRAKÓWTeatr SłowackiegoSmok
KRAKÓWTeatr StaryRodzeństwo
KRAKÓWTeatr STUInne rozkosze 
Leopold
KRAKÓWŻydowskie Muzeum GalicjaWarsaw Jewish Film Festival
WARSZAWATeatr PalladiumDobrze się kłamie

Kraków – Alchemia, koncert „Kim ty jesteś dla mnie” Janusz Radek i Adam Drzewiecki

„Kim ty jesteś dla mnie”… powietrzem, wodą, słońcem za dnia, księżycem nocami, zapachem jaśminu wiosną, orzeźwiającym szumem fal morskich latem, złotem liści jesienią, diamentami iskrzącego się śniegu zimą… Tak zwyczajnie – wszystkim…

I wiecie co? Na koncercie Janusza Radka i Adama Drzewieckiego – zdecydowanie to poczułam! Projekt Poświatowska/ Radek Och… Jak Poświatowska potrafiła pięknie pisać o miłości! A jak Radek pięknie potrafi o miłości śpiewać! Gdy jest taki team – projekt nie może się nie udać. Nowe aranżacje, czasem zaskakujące mocno. Muzyka, która otula, niesie, pieści każde słowo wiersza. Dla mnie – „Czekam kochanie” zabrzmiało cudnie. Nadal mi w głowie dźwięczy. A i komentarz Janusza Radka pomiędzy kolejnymi utworami, lekko przyciszonym, ciut erotycznie brzmiącym głosem, przyprawiony ciut ciut żartem i mrugnięciem oka. Koncert w krakowskiej „Alchemii” był pyszny!

Panowie – kawał dobrej roboty! Kawał doskonałej sztuki!

Radio Opole „Wszystko o literaturze”

Było o… znaczeniu fatałaszków w kulturze! (to w związku z „Z wieszaka historii”) 🙂 I było o… dziedzictwo chcianym i niechcianym (to w związku z „Dziedzictwem chcianym i niechcianym” napisanym z Piotr Legutko) 🙂 I było o… tym jak rozpoznać świętych w ikonografii (to w związku z „Jak czytać wizerunki świętych” napisanym z Józef Marecki) 🙂 I było o ubiorach mówiących (to w związku z „Co można opowiedzieć ubiorem” napisanym z Dariusz Pawelec ) Dodam, że wszystkie te publikacje wydało Wydawnictwo Avalon😍

A cudnie rozmowę poprowadził na antenie Radio Opole, red. Witold Sułek (Witek Łoś) w audycji „Wszystko o literaturze”

A gdyby ktoś chciał posłuchać to podaję link do 👉 podcastu

Sympozjum interdyscyplinarne „Sól – język – kultura – przestrzeń”

Czy o przyprawach można zrobić interdyscyplinarną konferencję naukową? No ba! Jeszcze jaką!!!

Połączone siły Instytut Filologii Polskiej UKEN w Krakowie i Instytut Prawa, Ekonomii i Administracji UKEN Kraków oraz Wydział Historii i Dziedzictwa Kulturowego UPJPII w Krakowie

dr hab Ewa Horyń prof. UKEN oraz dr PawełKrokosz wpadli na świetny pomysł i pysznie wydarzenie zorganizowali.

Też miałam przyjemność powiedzieć o soli 🙂 Było o tym – jak ważna jest sól w rytuałach i obrzędach religijnych, jak kiedyś gdy świątynia w Jerozolimie istniała solono ofiary dla Ha.szem i dlaczego teraz zawsze jest na stole Szabatowym 🙂 I było o królowej Sabie która ofiarowała beczkę soli Salomonowi, i o tym kiedy sól symbolizuje przymierze, a kiedy bezpieczeństwo a kiedy przemianę…

Cóż… sól podobnie jak wiedza jest cennym skarbem… Co w kontekście konferencji naukowej wydaje się zostało uzasadnione należycie!